بدون ترديد، همانگونه كه «انتظار فرج» عبادتى بس بزرگ است و نقش مهم و به سزايى در پويايى و تحرك جامعه دارد، اعتقاد به رجعت و بازگشت به دنيا در زمان دولت كريمه نيز مىتواند نقش مهم و به سزايى در نشاط دينى و اميد به حضور در حكومت جهانى حضرت مهدىعليه السلام ايفا كند؛ چرا كه انسان با ديدن افرادى كه تمام عمر خود را در انتظار ظهور حضرت مهدىعليه السلام سپرى كردهاند و آن گاه بدون درك ظهور از دنيا مىروند، دچار سرخوردگى شده و حتى در مقام انتظار نيز دچار يأس خواهد شد! اما اگر بداند در هنگام ظهور - در صورت دارا بودن شرايط - امكان بازگشت او به دنيا و حضور در محضر آخرين امام را دارد، در اميدوارى او نقش بسيارى خواهد داشت.
علاوه بر آنچه ذكر شد، از آنجايى كه در روايات آمده يك گروه از رجعت كنندگان كسانىاند كه داراى ايمان محض هستند، شخص علاقهمند به درك محضر آخرين حجّت الهى، نهايت تلاش خود را به كار خواهد بست تا به درجات بالاى ايمان رسيده و در زمره رجعت كنندگان باشد. همچنين در روايات فراوانى مداومت بر دعاها و انجام كارهايى جهت بازگشت در هنگام حكومت حضرت مهدىعليه السلام، توصيه شده است كه خود جنبه عبادى داشته و در تكامل روح انسان بسيار مؤثر است.
نيز ] اصحاب كهف، دابةالارض، دعاى عهد.
«رساله عمليه» اصطلاحى است مشهور بين شيعيان كه در مورد كتاب فتاواى مراجع تقليد به كار مىرود. چنين كتابى مشتمل بر احكام و دستورات مذهبى است كه دانستن آنها براى مردم مسلمان ضرورى بوده و بر آنان واجب است كه مطابق فتواى مرجع تقليد خود عمل كنند.
تاريخ تأليف و تدوين رساله عمليه، به اواخر سده چهارم هجرت مىرسد. از همان آغاز غيبت كبراى امام زمانعليه السلام و نياز شديد عموم مردم به دانستن احكام شرع از طريق عالمان دينى، بيان و تحرير فتوا از سوى فقهاى بزرگ آغاز گرديد كه مىتوان كتاب «من لايحضره الفقيه» و «المقنعة» را به عنوان نخستين رساله عمليه نام برد. اكثر فقهاى شيعه، تقليد ابتدايى از مجتهد از دنيا رفته را جايز ندانستهاند؛ لذا تأليف و شرح و حاشيه نويسى رساله، به تدريج رواج يافت (به خصوص در قرنهاى يازدهم، دوازدهم و سيزدهم)؛ سپس در قرن حاضر، به اوج خود رسيد. جمعى از فقها و شايد بيش از همه شيخ مرتضى انصارى به منظور رعايت احتياط شديد و اظهار فروتنى نسبت به گذشتگان و احياى آثار و بزرگداشت آنان، از تأليف رساله مستقل خوددارى كردند و فتاواى خود را فقط به صورت حاشيه بر رسالههاى پيشين ابراز داشتند.
بيشتر رسالههاى عمليه در گذشته به زبان عربى تأليف مىشد. سپس رسالههاى بسيارى به زبان فارسى، اردو، تركى و زبانهاى ديگر منتشر شده است. بعضى از رسالهها تمامى ابواب فقه را شامل مىشود؛ ولى بيشتر فقها به نوشتن ابواب مورد ابتلاى مقلدان اكتفا كردهاند. در قرن اخير نيز مباحث تازهاى همچون عمليات بانكى، بيمه، سرقفلى، تشريح، و بعضى از مسائل طبى و... پديد آمده و بيشتر رسالههاى جديد به بيان آرا، در اين زمينهها پرداختند.
برخى از فقها هم به تدوين مسائل مستحدثه و تأليف رسالههاى جداگانه در اين باب اقدام كردهاند.(499)
نيز ] نيابت عام.
رضوى ] كوه رضوى