مفيد و مؤثر بودن اجزاى قرارداد (اصل تقدم معناى معتبر)

مفيد و مؤثر بودن اجزاى قرارداد (اصل تقدم معناى معتبر)

معنادار بودن تمام اجزاى قرارداد

اثر حقوقى داشتن الفاظ (معتبر بودن)

نتايج و كاربرد قاعده

قابليت اجرا داشتن تمام اجزا

معناى متعارف كلمات و اعتبار آن

مقدمه: مراتب دلالت كلمات:

1- نص

2- ظاهر

3- مجمل

مبانى حقوقى اعتبار معناى متعارف

1 - تحليل حقوقى

2- قانون

بررسى انواع دلالت ها در قرارداد

دلالت صريح

دلالت غير صريح:(1)

الف) دلالت سياقى:

ب) دلالت اقتضا:

بل از بررسى عواملى كه در تشخيص ظهور عرفى قرارداد به كار مى آيند، لازم است اين اصل بررسى شود كه نمى توان هيچ جزئى از قرارداد را به صرف ترديد در اثرداشتن، از متن قرارداد خارج دانست؛ چه بعد از فراغت از اعتبارِ اصل مؤثر و مفيد بودن تمام اجزاى قرارداد است كه تمام عوامل لفظى ديگر اعتبار حقوقى پيدا مى كنند. در نتيجه، رتبه اين اصل بر تمام عوامل لفظىِ ديگر مقدم است.

طرح بحث: در همه قراردادها اصل بر اين است كه هر بخشى از آن ها اثر حقوقى خاصى در روابط طرفين داشته باشد و بر تعهدات آن ها اثر بگذارد. از طرفى، مؤثر بودن اجزاى قرارداد، مستلزم معتبر بودن آن ها نيز هست و جزئى كه اعتبار حقوقى ندارد، اثربخش نيز نخواهد بود.

در اين زمينه سه قاعده كه هر يك مقدمه ديگرى محسوب شده و بر يك ديگر مترتب اند، مطرح مى شوند. در عين حال كه هر يك آثار خاص خود را نيز دارند. اين سه قاعده عبارت اند از:

1- معنا دار بودن تمام كلمات و عبارات؛

2- اثر حقوقى داشتن الفاظ (معتبر بودن)؛

3- قابليت اجرا داشتن تمام اجزا.

1- ماده 60 مجلةالاحكام: «اعمال الكلام اولى من اهماله»، (جلال الدين سيوطى، الاشباه و النظائر، ص 128).