هر يك از عطارد و قمر را چهار فلك پس مجموع آنها بيست و چهار فلك است كه ده فلك موافق مركزند و هشت فلك خارج مركز و شش فلك تدوير است .
جناب محقق طوسى رضوان الله تعالى عليه در اول فصل دوم مقصد دوم تجريد فرموده است : ([ الفصل الثانى فى الاجسام و هى قسمان فلكية و عنصرية . اما الفلكية فالكلية منها تسعة : واحد غير مكوكب محيط بالجميع و تحته فلك الثوابت ثم افلاك الكواكب السيارة السبعة و تشتمل على افلاك تداوير و خارجه المراكز و المجموع اربعة و عشرون و تشتمل على سبعة متحيرة و الف و نيف و عشرين كوكبا ثوابت]). ( ص 156 بتصحيح راقم ) . جميع نسخ مخطوطه بسيار معتبر و كهن تجريد و كشف المراد كه هنگام تصحيح كشف المراد در اختيار نگارنده بوده اند و اكثر آنها را در مقدمه معرفى كرده ايم در نقل صورت عبارت مذكور متفق اند . خواجه كه خود مهندس و معمار و بانى رصد خانه مراغه و صاحب زيج ايلخانى و محيى علوم رياضى و استاد اكبر و دستور اعظم ارباب فن است تسامحى بقلم شريف او روى آورد كه افلاك موافقة المركز كواكب سياره را نام نبرده است و با اين وجود فرموده است و المجموع اربعة و عشرون .
و ديگر اين كه فرموده است : والمجموع اربعة و عشرون و تشتمل على سبعة متحيرة و الف و نيف و عشرين كوكبا ثوابت . با اين كه متحيره پنج اند نه هفت . حضرت استاد علامه شعرانى در شرح تجريد فرموده است : ([ متحيره پنج ستاره اند و سيارات هفت ستاره هفت سياره را باستثناى ماه و خورشيد متحيره گويند . و بهر حال سبعه متحيره صحيح نيست و نسخه صحيح يا سبعه سياره است يا خمسه متحيره]). ( ص 198 ط 1 ) راقم گويد : توجيهى كه استاد قدس سره الشريف فرموده است با احتمال([ سبعه سياره])عبارت و معنى هر دو درست ميشوند اما با احتمال خمسه متحيره فقط لفظ درست ميشود نه معنى زيرا كه در اين صورت شمس و قمر بحساب نميايند و هو كما ترى . خلاصه صواب اين است كه قلم بجاى سياره به متحيره متبادر شده است وصحيح سبعه سياره است . فلك كلى و جزئى كدام است ؟ فلك را به كلى و جزئى نام مى برند . مراد آنان از فلك كلى كل يك فلك است و از جزئى اجزاى آن كه فلك كلى مجموع آن اجزاء است و بدانها تشريح مى شود . مثلا فلك كلى قمر كه مى گويند مقصود مجموع جوزهر و مايل و حامل و تدوير او است و اين مجموع فلك كلى قمر است و آن چهار فلك افلاك جزئيه قمر . عبارت بالا كه از تجريد خواجه نقل كرده ايم بهمين مفاد بود كه فرمود : اما الفلكية فالكلية منها تسعة ثم افلاك الكواكب السيارة السبعة و تشتمل على افلاك تداوير و خارجة المراكز[ و موافقة المراكز] .
و در شرح فصل سى ام نمط ششم اشارات نيز فرموده است : قسموا الافلاك الى كلية يظهر منها حركة واحدة اما بسيطة أو مركبة