و هى ثمانية آلاف فرسخ . و هذا محقق لاشك فيه . فلما عاد بنو موسى إلى المأمون و أخبروه بما صنعوا و كان موافقا " لما رآه في الكتب القديمة من استخراج الأوائل طلب تحقيق ذلك في موضع آخر فسيرهم إلى أرض الكوفة و فعلوا كما فعلوا في سنجار فتوافق الحسابان فعلم المأمون صحة ما حرره القدماء في ذلك]). اين بود عبارت ابن خلكان در پيرامون عمل بنى موسى شاكر در تحصيل مقدار دائره عظيمه محيط بر كره ارض كه در بيوگرافى ابوعبدالله محمد بن موسى بن شاكر در وفيات الأعيان آورده است .
ابن خلكان پس از آن كه محمد و احمد و حسن فرزندان موسى بن شاكر را به اين اوصاف ستوده كه : ([ و كانت لهم همم عالية في تحصيل العلوم القديمة و كتب الأوائل]). . . گويد([ : و مما اختصوا]). . . و ما در ترجمه آن به خلاصه آن كه فرهاد ميرزا در كنز الحساب آورده است اكتفاء مى كنيم :
([ بدان كه در زمان خلافت عبدالله مأمون حسب الأمر مأمون بعضى از حكماى با تحقيق و مهندسين با تدقيق در مقام مساحت زمين بر آمدند در صحراى سنجار كه صحراى مسطحى است ارتفاع قطب شمالى را معين كردند بعضى رو به قطب شمال و برخى پشت به قطب شمال رفتند به قدرى كه يك درجه قطب مرتفع و منخفض شد از مقام حركت تا منتهاى مسافت را مساحت كردند بيست و دو فرسخ و دو تسع فرسخ شد . پس معلوم گشت كه به ازاى يك درجه فلكى در زمين بيست و دو فرسخ و دو تسع فرسخ است . اين مقدار را در سيصد و شصت كه درجات محيط فلك است ضرب كردند حاصل ضرب هشت هزار فرسخ شد كه دائره عظيمه كره ارض است]). . . ( ص 172 ط 1 - چاپ سنگى ) بدان كه يك ميل در شرع اسلام چهار هزار ذراع است كه هر ذراعى بيست و چهار اصبع و هر اصبعى شش شعيره معتدله است كه مضمونة بطون بعضها على ظهور بعض و هر شعيره شش شعرى از يال برزون است كه عرضشان بهم چسبيده باشد . و يك ميل ثلث فرسخ است كه هر سه ميل يك فرسخ خواهد بود پس هر فرسخ شرعى دوازده هزار ذراع است .
ذراع را بفارسى ارش گوييم - به فتح اول و ثانى و نيز بسكون ثانى بر وزن حبش و فرش - و آن از سر انگشت ميانين دست تا آرنج است . بدان كه شصت ميل جغرافيايى يك درجه فلكى است . و شصت و نه ميل انگليسى مساوى با يكدرجه فلكى است و در هر درجه نه ميل تفاوت ميان اين دو حسابست ( جام جم فرهاد ميرزا - ص 583 ط 1 رحلى ) و ( ص 19 ) . قطر زمين از شمال به جنوب هفت هزار و نهصد و شصت ميل است و دائره او بيست و چهار هزار و هشتصد و هفتاد و شش ميل است و قطر قطبى او سى ميل كمتر از قطر خط استوائى اوست ( جام جم - ص 19 ) . بدان كه چون هر درجه فلكى 66 ميل و دو ثلث ميل باشد