ماشينى است كه ساخته و براى مقصودى به كارش انداخته اند ميتوان از چيستائى آن مقصود پرسيد اما از اصل آن نه يك شعر با مضمون است كه بايد تامل و تدبر كرد تا مضمون آنرا دريافت اما هرگز آنرا آوائى برآمده از يك حركت تصادفى نميتوان دانست فراتر از اين به معناى سر بفرمانى همه ى اشياء و عناصر عالم در برابر خدا نيز هست هيچ چيز و هيچ قانون در اين مجموعه خود سر و خود راى نيست قوانين گيتى و هر آنچه در شعاع و به هدايت اين قوانين به تكاپوست سر در خط و گوش بفرمان و بنده ى خداست پس وجود قوانين تكوينى و طبيعى در سراسر اين پهنه مستلزم و به معناى نفى حضور خدا و نفى ربوبيت و سر رشته دارى او نيست ان كل من فى السموات و الارض الا اتى الرحمن عبدا هر آنكس كه در آسمانها و زمين است جز سر بر خط عبوديت خدا نهاده ئى نيست ( مريم 93 ) بل له ما فى السموات و الارض كل له قانتون بل از آن اوست هر آنچه در آسمانها و زمين است همه فرمانبر و تسليم اويند ( البقره 117 ) و ما قدروا الله حق قدره و الارض جميعا قبضته يوم القيمه و السموات مطويات بيمينه سبحانه و تعالى عما يشركون خدا را چنانكه در خور اوست برآورد نكرده اند زمين يكسره در قبضه ى قدرت اوست بروز رستاخيز و آسمانها پيچيده شده ى دست اويند منزه و والاتر است از آنچه شريك او ميسازند ( الزمر 67 )

ب از ديدگاه مطالعه و قضاوت در باره ى انسان :

به معناى وحدت و يكسانى انسانها در رابطه با خدا است او خداوندگار و رب همه ى انسانها است هيچكس از نقطه نظر طبيعت انسانى اش با او