حماسه حسینی جلد 2

ندارد ، آنچنان قضا و قدري كه از بشر ، نفي و سلب آزادي و مسئوليت و تعهد مي كند . قرآن چنين قضا و قدري را نمي پذيرد . آيا شما در اين زمينه جمله اي بالاتر از اين آيه كوچك كه با تفاوت مختصري در دو جاي قرآن آمده استپيدا مي كنيد ؟ ان الله لا يغير ما بقوم حتي يغيروا ما بانفسهم ( 1 ) . اين آيه ، آب بسيار صاف و پاكي است كه بر سر منتظرها ، آنهايي كه به انتظار هستند كه هميشه خدا از يك راه غير عادي كارها را درست كند ، مي ريزد .

انتظار بيهوده نكشيد . " ان " يعني تحقيقا مطلب اينست ، تحقق و واقعيت اينست كه هرگز خداوند اوضاع و احوال را به سود مردم عوض نمي كند حتي يغيروا ما بانفسهم ، مگر وقتي كه خود آن مردم آنچه مربوط به خودشان است ،آنچه كه در خودشان هست : اخلاق ، روحيه ، ملكات ، جهت ، نيات و بالاخره خودشان را عوض كنند . آيا شما مي توانيد صريحتر از اين ، مسئوليت پيدا كنيد ؟ آنهم مسئوليت در برابر يك اجتماع ، يعني اجتماع را براي مسئوليت مخاطب قرار بدهد .

در آيه ديگر كه سرنوشت يكي از امم فاسد گذشته را ذكر مي كند مي فرمايد : ذلك بان الله لم يك مغيرا نعمه انعمها علي قوم حتي يغيروا ما بانفسهم ( 2 ) . از يك نظر تاكيد در اين آيه بيشتر است . بعد كه مي گويد آنها چنين فاسد شدند و چون وضع خود را خراب كردند ما هم وضع خوبشان را تبديل به وضع خراب كرديم ، مي فرمايد : ذلك بان الله [ لم يك ] اين ، به موجب اينست كه خدا چنين

1 - سوره رعد ، آيه . 11

2 - سوره انفال ، آيه . 53