زن و قانون مجازات نسخه متنی

اما از جهت مبنايي، ظاهر آيه شريفه (اذا تداينتم... واستشهدوا شهيدين من رجالكم فان لم يكونا رجلين فرجل و أمراتان ممّن ترضون من الشّهدأ ان تضلّ احداهما فتذكر احداهما الاخري)] البقره / 282 [«هنگامي كه قرض داريد... شاهد از مردان بگيريد، اگر مرد براي شهادت دادن وجود نداشت، يك مرد و دو زن را به شهادت فراخوانيد؛ تا اگر يكي از آنان خطا كرد و فراموش نمود، ديگري به ياد او آورد.» شهادت دو زن را ضروري مي‏داند(24).

البته ممكن است چنين تصور شود كه آيه مزبور در مسأله «دِين» وارد شده است و بنابراين در ساير موارد چنين دليلي وجود ندارد. ولي روشن است كه وقتي در خصوص مال دو شاهد ضروري باشد در مورد مسائل مهم‏تري همچون حدود قطعاً اينگونه خواهد بود. تفسيرالمنار در تفسير اين آيه مي‏نويسد:

«برخي از مفسران اظهار داشته‏اند علت اين كه در اين آيه زن در معرض اشتباه و فراموشي قلمداد شده و ارزش شهادت او نصف شهادت مرد دانسته شده، نقصان خرد زنان است و پاره‏اي ديگر از آنان غلبه سر وي بر مزاج زنان دانسته‏اند كه نتيجه آن كمي حافظه و سرعت فراموشي است. ولي اينها مسلّم و ثابت نيست. علت صحيح در اين مسأله آن است كه شأن زن اين نيست كه به معاملات و امور مالي‏اشتغال ورزد و از همين روست كه حافظه وي در اين زمينه ضعيف است، ولي در پرداختن به امور منزل كه شغل اوست حافظه‏اش از مرد قوي‏تر است. اصولاً طبيعت بشر، اعم از زن و مرد اين است كه در اموري كه به آن اهتمام مي‏ورزند و با آن سروكار دارند بيشتر و بهتر مي‏توانند مسائل مربوطه را به خاطر بسپارند و ملاك و معيار وضع قوانين و جعل احكام ملاحظه غلبه و اكثريت است و در مورد زنان چون غلبه و اكثريت با عدم اشتغال و توجه آنان به امور مالي و معاملاتي است لذا در اين زمينه‏ها ضعيف بوده، بيشتر در معرض فراموشي و اشتباه قرار دارند. و هرگز به موارد استنثاء توجه نمي‏شود؛ چنانكه امروزه پاره‏اي از زنان به امور مالي و معاملاتي مي‏پردازند.»(25)