لطفا منتظر باشید ...
مشعر
... راه رفتن ادامه دارد. نيازى به پرسش براى يافتن مسير نيست. كافى است همچون جويبارى كه در جستجوى درياست، تن را به «قضا» بسپارى ...
در كناره راهى كه عرفات را به مشعر متصل مى كند، حركت مى كنيم. در كناره جاده كهنسالان يا كسانى كه بار زيادى دارند منتظر توقف ماشينى هستند كه بر آن سوار شوند. اينها اكثراً كسانى هستند كه از آفريقا، يمن، اتيوپى، هند و پاكستان با اتوبوس و كشتى و در مشقت فراوان خود را به مكه رسانده اند و چون پولى در بساط ندارند، اثاث زندگى خود را به دوش مى كشند. بهر جا كه مى رسند، بساط خود را پهن مى كنند و چون به حركت در مى آيند، اثاث را نيز با خود مى برند. تنها سايه و يا تاريكى شب براى اقامت آنان كفايت مى كند.
با اشاره مأمورين، از اتوبان به سوى بيابان سرازير مى شويم. در دوردست نه چندان دور، سيل عظيمى از انسانها طى مسير مى كنند. اين «طريق المشاة» است. اتوبانى بسيار عريض شايد صد متر، كه مخصوص پياده ها ساخته شده. چراغهاى خيابانى طرفين، و نور ماه و چشمان ما كه اينك به تاريكى عادت كرده جزئيات را بخوبى به تصوير مى كشند. اينك صدها هزار انسان، آرام همچون رودى عظيم به سوى مشعر گام بر مى دارند. برخى زنان آفريقايى كودكان خردسال را به پشت بسته اند، عده اى تمام اثاث خود را در يك لگن بر سر نهاده اند، و پيرمردهاى هندى با هيكلى تكيده و استخوانى، در خود فرو رفته و آرام ذكر مى گويند. جوانكى كه يك پايش كوتاه بود چوبى در دست داشت و لنگان و پر مشقت راه مى رفت. با خويش مى گويم: چگونه اين راه دراز را مى پيمايد! و جوانى آفريقايى، مادر پير و تكيده خود را بر پشت گرفته و عرق ريزان و خندان همراه ما مى آمد، اين جماعت عظيم اكثراً مالى نداشته اند تا ماشينى كرايه كنند و سعى مى كنند كه در حداقل قيمت، حج كنند. سعى شان مشكور و حج شان مبرور.
اسلام كه دين عزت و سلامت است، چرا بايد پيروانش در ضعف بمانند؟! و چرا سياستهاى تحميلى اجازه ندهد انسانهايى كه براى حج مى آيند، به تبادل افكار و چاره جويى براى رفع معضلات كشورهاى اسلامى و برداشت صحيح از تعاليم اسلامى نمايند. حداكثر كوشش انجام مى شود تا مناسك بصورت اعمالى تكرارى، بدون شناخت، بدون شعور و در نتيجه خالى از عشق انجام شود و حاجيان را با دستهاى خالى از معرفت و پر از كالا روانه خانه ها سازند!
جمعيت تسبيح گوى، آرام آرام راه را طى مى كنند. چراغهاى مشعر پيداست و چيزى تا مقصد نمانده است. براى شناختن، چشمان بينا و فضايى روشن و جستجوگر ـ وقوف در روز ـ نياز است، اما براى شعور كه بايد بر اساس معرفت و شناخت باشد، نيازى به روز نيست. در شب نيز وقوف ممكن است. و اينك زمان تسليح است براى تصليح ... .
