روز بيستم ماه رمضان سال هشتم هجرى، مكه مكرمه به دست مسلمين فتح شد رسول خدا وارد مسجدالحرام شد و دستور داد تمام بتها را شكستند كه در آن هنگام 360 بت در گرداگرد كعبه وجود داشت؛ سپس كليد كعبه را گرفت و در را گشود و وارد شد و در آن جا نماز گذاشت و بيرون آمد و دعاى »لا اله الا الله وحده وحده وحده « را خواند در آن روز رسول مكرم اسلام، مردم مكه را عفو كرد و آنان را امان داد چون هنگام ظهر شد، بلال بر بام كعبه رفت و اذان گفت بعد از نماز، مردان قريش براى بيعت نزد رسول گرامى اسلامص آمده و مسلمان شدند، در اين هنگام سوره نصر نازل شد تاريخ ابنخلدون، ج 2، ص 375 مروج الذهب، ج 2، ص 58
حجةالوداع
25 ذيقعده سال دهم هجرى، رسول خداص براى حجةالوداع از مدينه به طرف مكه حركت كرد پيامبر اكرمص دستور داد كه در شهر مدينه و قبائل اطراف آن اعلام كنند كه او امسال عازم زيارت خانه خداست گروه عظيمى از مسلمانان در اطراف مدينه خيمه زدند و در انتظار حركت آن حضرت ماندند پيامبرص 25 ذيقعده سال دهم، »ابودجانه« را در مدينه جانشين خود كرد و در حالى كه شصت قربانى همراه داشت، عازم مكه شد و در »ذوالحليفه« داخل مسجد شجره محرم شد و چهارم ماه ذيحجه وارد مكه گشت و از باب بنىشيبه وارد مسجدالحرام شد رسول اكرمص روز عرفه خطبهاى خواند و اعلام كرد كه اين آخرين حج من است؛ به اين جهت اين حج به »حجةالوداع« مشهور شد علىع كه به دستور آن حضرت به يمن سفر كرده بود؛ وقتى از سفر پيامبرص براى حج آگاه شد، به سوى مكه حركت كرد و در نزديكىهاى مكه به ايشان رسيد سيره ابنهشام، ج 4، ص 257 تاريخ ابنخلدون، ج 2، ص 393 تاريخ يعقوبى، ج 2، ص 109
ماجراى غدير خم
وقتى رسول خدا از حجةالوداع باز مىگشت، در نزديكى جحفه و در غدير خم، جبرئيل نازل شد و آيه شريفه »يا اَيُّهَاالرَّسُولُ بَلِّغْ ما اُنْزِلَ اِلَيْكَ « را قرائت كرد پيامبرص مأمور شد كه جانشين خود را تعيين كند؛ بدين جهت دستور داد آنان كه از پيش رفتهاند برگردند همه مردم در غدير خم جمع شدند و منبرى از جهاز شتران ساخته شد سپس حضرت محمدص دست علىع را گرفته بالا برد و فرمود »مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلِىٌّ مَوْلاهُ« و به اين طريق حضرت علىع را جانشين خود معرفى كرد اين واقعه در هجدهم ذيحجه سال دهم هجرى اتفاق افتاد
مباهله
24 ذيحجه سال دهم، حضرت محمدص با نصاراى نجران مباهله كرد پيش از مباهله، رسول خدا عبايى بر دوش گرفت و حضرت على، فاطمه، حسن و حسين عليهمالسلام را زير آن عبا جمع كرد و دعايى فرمود، سپس جبرئيل نازل شد و آيه »اِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرا« را در شأن آنان آورد نصاراى نجران وقتى اهلبيت پيامبرص را ديده و به حقّانيّت آن حضرت پى برده و آثار نزول عذاب را مشاهده كردند؛ مباهله را رها كرده و با قبول جزيه مصالحه كردند آيه 61 سوره آل عمران درباره مباهله است اسد الغابه، ج 3، ص 291