ترجمه و تفسیر نهج البلاغه جلد 5

[ 135 ]
و حجتش را روشن فرمود ، پدر تو و فاروقش اولين كسانى بودند كه حق على را از على سلب نموده و با او مخالفت ورزيدند و بر اين كار اتفاق كرده بودند ، اگر پدرت پيش از من ، اين اقدام را نكرده بود ، ما با على مخالفت نميكرديم و زمامدارى را به او تسليم مى نموديم ) اولا معاويه در اين جملات كلماتى را براى اشباع خود خواهى ها و خود كامگى هاى خود به كار ميبرد كه ، جز براى فريب دادن ساده لوحان ، مورد پذيرش خود او نبوده است . ثانيا اين حيله گر هر سه زمامدار گذشته را كه همواره براى پيشبرد اهداف خود خواهانه خود مورد تعظيم و تمجيد قرار داده و در برابر هر انتقادى از آنان دفاع ميكند ، براى ساكت كردن محمد بن ابى بكر ،
سخت مورد انتقاد قرار ميدهد و در جملات فوق چنانكه مى بينيم ، بنياد خلافت آنان را در مقابل حق قرار ميدهد ، براى چه ؟ براى اينكه رياست پرستى خود را توجيه نموده اعتراض امثال محمد بن ابى بكر را بيمورد معرفى كند . اين گونه بردگان دست به سينه مقام و رياست چند روزه دنيا ، از هيچ گونه تضاد و تناقض گويى كمترين پروائى ندارند . اين معاويه كه با گفتار و كردار خود بهار اسلام را به خزان مبدل كرده بود ، با نصب فرزند كثيف و وقيح خود ،
در صدد ريشه كن كردن درخت برومند اسلام كه ميرفت جهانى را به مرحله مدينه فاضله حكماء برساند ، بر آمد . هيچ مورخى در فسق و فجور و انحراف يزيد از مبانى انسانيت ترديدى نكرده است 1 معاويه اين فرزندهم سنخ خود را با انواعى از حيله ها و تهديدها گرفته تا لبه شمشير بران 2 به سرپرستى جوامع اسلامى نصب كرده است . عبد الرحمان بن ابى بكر در توصيف اين نصب و تعيين ، ميگويد : « اينست سنت و قانون هرقل و قيصر » 3 موقعى كه معاويه براى تحميل يزيد به مدينه كه مجتمع

1 . مقدمه ابن خلدون ص 216 و تاريخ يعقوبى ج 2 ص 220

2 . مضمون در مأخذ مزبور ص 241

3 . تاريخ الخلفاء سيوطى ص 203