ترجمه و تفسیر نهج البلاغه جلد 5

[ 279 ]
قالُوا وَ ما لَنا اَلاَّ نُقاتِلَ فى سَبيلِ اللَّهِ وَ قَدْ اُخْرِجْنا مِنْ دِيارِنا وَ اَبْنائِنا . . .

1 . ( آيا نمى نگرى بر گروهى چشمگير از بنى اسرائيل پس از موسى ، در آن هنگام كه به پيامبرى گفتند : براى ما فرماندهى نصب كن تا در راه خدا بجنگيم ،
آن پيامبر گفت : آيا احتمال نميدهيد اگر جنگ بر شما نوشته شود ، تن بجنگ ندهيد ، گفتند : چرا در راه خدا نجنگيم در صورتيكه ما از وطنهايمان آواره و از فرزندانمان جدا شده ايم . . . ) اين آيه بينوائى ناشى از پيروزى سلطه گران بر وطن و مختل گشتن وضع اجتماعى را بجهت مختل شدن دودمان ، انگيزه اى منطقى براى جهاد معرفى كرده و تلاش و نبرد در بر طرف ساختن آوارگى از وطن و اختلال نظم دودمان را فى سبيل اللّه معرفى ميكند .

3 جهاد فى سبيل اللّه در طرف مقابل جهاد فى سبيل الطاغوت قرار مى گيرد .

اَلَّذينَ آمَنُوا يُقاتِلوُنَ فى سَبيلِ اللَّهِ وَ الَّذينَ كَفَرُوا يُقاتِلُونَ فى سَبيلِ الطَّاغُوتِ فَقاتِلوُا اَوْلِياءَ الشَّيْطانِ . . .

2 . ( آنانكه ايمان آورده اند ، در راه خدا مى جنگند و آنانكه كفر ورزيده اند در راه طاغوت نبرد ميكنند . با ياوران شيطان بجنگيد ) ملاحظه مى شود كه جهاد در راه خدا انگيزه اى جز اللّه و مشيت او در باره بندگانش كه سعادت مادى و معنوى و آزادى است ، ندارد ، زيرا طاغوتهاى تاريخ جز اشباع خودخواهى كه خود را هدف و ديگران را وسيله تلقى ميكنند ، چيزى نميدانند . نه سعادت ديگران براى آنان مطرح است و نه آزادى . آزادى انسانها

1 . البقرة آيه 246

2 . النساء آيه 76.