ترجمه و تفسیر نهج البلاغه جلد 5

[ 55 ]
ما هم درباره شما در حال انتظاريم ) .

انسانى كه زندگى خود را با محاسبه دقيق و متكى به اصول سعادت بخش انسانيت سپرى مينمايد ، به ورود در « حيات معقول » توفيق يافته است . اين حيات معقول چنانكه بارها اشاره كرده ايم ، هرگز به نيستى منتهى نمى گردد و هرگز باخت و سقوط راهى به آن ندارد . زيرا آغاز حيات معقول از رشد شخصيت تا پايان آن ، ورود در پيشگاه خداوندى است . ورود در پيشگاه خداوندى كه در اذهان عمومى مرگ ناميده ميشود ، سعادت عظمائى است كه براى انسانهاى حسابگر در زندگى همواره مورد انتظار است . اين انتظار و علاقه به انقلاب حيات از روى طبيعى به روى ماوراى طبيعى در آيه اى ديگر از قرآن مجيد خطاب بقوم يهود چنين آمده است :

قُلْ يا اَيُّهَا الَّذينَ هادُوا اِنْ زَعَمْتُمْ اَنَّكُمْ اَوْلِياءُ لِلَّهِ مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنُّوا الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صادِقينَ 1 ( بگو اى مردمى كه به دين يهود گرويده ايد اگر گمان مى كنيد كه تنها شما اولياء خداوندى هستيد ، نه ديگر مردمان ،
مرگ را آرزو كنيد اگر شما راستگويانيد . ) معناى احدى الحسنيين عبارتست از دو سعادت نيكو : سعادت يكم زندگى با شرافت و آزادى رو به كمال و غوطه ور در هدف زندگى و برقرارى عدالت و ارتباط انسانها با يكديگر بر مبناى محبت راستين و تعاون در بقاء در حال مبارزه خستگى ناپذير با درندگان انسان نمايى كه ميدانى جز صحنه تنازع در بقاء نميشناسند . اين زندگى عين سعادت است ، خواه در گوشه اى از زندان باشد كه باغ و گلشن آرمانها و هدفهاى عالى « حيات معقول » مى باشد و خواه در بهترين مناظر با عالى ترين رفاه و آسايش سپرى شود . سعادت دوم رهائى روح از قفس كالبد و پرواز در فضاى كمال رو به جاذبه الهى . اين شعار

1 . الجمعة ، آيه 7