حل مشكلات علمى
آنچه كه راجع به تأثير فراوان به ذيل عنايت حضرت فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليها ذكر شد، منحصر به جنبه مادى و اقتصادى و ظواهر زندگى نيست و در اين محدوده خلاصه نمىشود بلكه آنانى كه تشنه كام مقامات معنوى و يا زلال علماند و به دنبال حلّ مشكلات علمى، گام برمىدارند نيز از رهگذر توسّل و روى آوردن به حرم مطهّر حضرت فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليها مىتوانند، مشكلات خود را رفع كرده و حجاببها را از روى چهره مطالب علمى بردارند و به مقصد عالى و هدف والاى خود نايل گردند، بلكه از نقطهنظر اينكه سازمان وجودى آن مكرّمه و كلاً خاندان پيغمبر با علم و معرفت صورت گرفته و خاندان علم و فضيلتاند، طلب نيل به علم و كمال از آنان زمينه مساعدترى براى پذيرش و اجابت دارد.تاريخ نشان مىدهد كه افرادى با استمداد از انفاس قدسيّه حضرت معصومه سلاماللَّهعليها و در پرتو توسّل به ذيل عنايت آن مكرّمه، حجابهاى علمى را كنار زده، حقايق و نكاتى براى آنان از اين رهگذر روشن شده است و بالاخره حوايج و درخواستهاى علمى حاجتمندان نيز در اين جايگاه باعظمت رواشده و درخواستكنندگان به حاجت خود رسيدهاند.
مرحوم محدّث قمى اعلىاللَّهمقامهالشريف در شرح حال صدرالمتألّهين شيرازى نوشتهاند: از بعضى از مشايخ خود شنيدم كه مرحوم ملاصدرا به واسطه بعضى از ابتلائات از اقامتگاه خود به دارالايمان قم كه عُشّ آن محمّد و حرم اهلبيت صلّىاللَّهعليهوآلهوسلّم است، مهاجرت كرد و به حكم اِذا عَمَّتِ الْبَلْدانَ الْفِتَنُ فَعَلَيْكُمْ بِقُمْ وَ حَواليها وَ نَواحيها فَاِنَّ الْبَلاءَ مَدْفُوعٌ عَنْها؛ (57) هنگامى كه فتنهها و ابتلائات شهرها را فراگرفت بر شما باد به قم و حوالى آن، زيرا فتنهها از آنجا رفع گرديده است. به قريهاى از قراى قم كه در چهارفرسخى آن شهر واقع و موسوم به "كهك" است، پناه برد و گاهگاهى كه بعضى مطالب علميّه بر او مشكل مىگرديد، از كهك به زيارت حضرت فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليها تشرّف مىيافت و از آن حرم فيض آثار بر او افاضه مىشد.
سپس محدّث بزرگوار در تأييد اين جريان مىگويند:
فاضل اشكورى لاهيجى، در كتاب محبوب القلوب، در احوال خاتمالحكماءاليونانيّين، ارسطاطاليس فرموده است: چون ارسطو در بلده اسطاغيرا از دنيا رحلت كرد، اهل آنجا استخوانهاى او را پس از آنكه پوسيده شده بود در ظرفى از مسّ گزاردند و آن را در موضعى دفن كردند و آن مكان را مجمع خود قرار داده، از براى مشورت در كارهاى بزرگ و امور جليله در آنجا جمع مىشدند و هر وقت مطلبى از فنون علم و حكمت برايشان مشكل مىشد، قصد آنجا را نموده، برسر قبر او نشسته، مشغول به مناظره و مباحثه مىگرديدند، تا آنكه مشكل ايشان حلّ و مطلبشان واضح و روشن مىشد و چنان اعتقاد داشتند، كه آمدن بر سر قبر ارسطوطاليس بر عقل و ذكاء آنان مىافزايد و اذهانشان را پاك و تلطيف مىنمايد.
محدث بزرگ در اينجا اضافه مىكند: پس هرگاه حكماى يونان، اين نحو اعتقاد به استخوانهاى پوسيده ارسطاطاليس داشته باشند، عجبى نيست كه حكيم الهى و فيلسوف امامى، صدرالمتألّهين، هرگاه مسألهاى علمى بر او مشكل شود، از چهارفرسخى قم به قصد تشرّف به آستان ملكپاسبان حضرت سيّدتنا فاطمه سلاماللَّهعليها كه مهبط فيوضات ربانيه و تجليّات سبحانيّه است حركت كند، براى آنكه علوم بر او افاضه شده و مطالب عويصه برايش كشف و حلّ گردد. (58)
كسان ديگرى نيز در همين موضوعِ حلّ مشكلات علمى توسّل به آن بانوى زمانه پيداكرده، خداوند قادر متعال به بركت آن وجود پاك و آن گوهر تابناك و بىهمتاى هستى افاضه مطالب كرده و حلّ قضيه و مشكل علمى و جواب مسأله غامض را به ذهن توسّل جويان القا و الهام فرموده است.
يكى از علماى برجسته و پرهيزكار در حاشيه كتاب مكاسبى كه از روى آن تدريس مىكردهاند در صفحه 143 (بحث ترتّب عقود متعدّده بر مال مجيز) نوشتهاند:
بسماللَّهالرحمنالرحيم. ديروز هرچه روى اين قسمت، مطالعه و فكر نمودم برايم روشن نشد و موقع مباحثه شد، با بناء بر اينكه با تصريح به ابهام مطلب در اين قسمت درس را بگويم، آماده حركت شدم و هنگام خروج از منزل با توسّل به حضرت معصومه سلاماللَّهعليها، خزينهغيرمنقوصهالهى سلاماللَّهعليها، دعانمودم و بيرون رفتم. ديگر حتى فكر مطلب هم نبودم. امّا همينكه نزديك صحن مطهّر رسيدم،ناگهان خصوصيّات مطلب از اول: "وللعقوداللاحقة..." تا "على المعوّض ابتداً" به ذهنم، به اذن اللَّه تعالى و بركت سيّدتنا فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليها القا شد و روشن گرديد.
وَالْحَمْدُ لِللَّهِ عَلى آلائِهِ وَ نِعَمِهِ، اِلهى بِفاطِمَةَ بِنْتَ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ اَلْهِمْنا كُلَّ خَيْرٍ وَ وَفِّقْنا لِما تُحِبُّ وَ تَرْضى اِنَّكَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ قَديرٌ. 21شوّالالمكرم1411
اين بحث و نكات و مطالبى كه پيرامون آن گفته شد، توجّه و آگاهى مىدهد كه علماى اعلام و طلاب و فضلا مىتوانند علاوه بر مطالعات مستمرّ و دقّت و باريكشدن در مطالب از مسير توسّلات نيز قسمتى از مسايل علمى خود را حل كنند، به ويژه براى روحانيّت قم كه ميهمانان مستمرّ حضرت فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليها بوده، همواره بر سر سفره احسان و لطف آن بانوى بهشتى نشسته و به انواع نعم مادّى و معنوى متنعّم و برخوردارند، در اين نوع مشكلات و مسائل، دست توسل به ذيل عنايت اين كانون خير و احسان زده، او را در خانه خداوند متعال، واسطه كنند تا به بركت آن بزرگوار شفّافيّت ذهن و قوّت حافظه پيداكرده، قوّه درّاكه در آنان نيرومند گردد و به زودى به عمق مسائل و مطالب رسيده و يا اگر مشكلى در راه رسيدن به مطلب است، خداوند مرتفع سازد و راه نيل به مطالب را هموار فرمايد.