بركات حضرت فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليها
نزول اجلال حضرت فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليها و ورود او به قم، منشأ خيرات و بركات گوناگون و چشمگير و ماندنب براى قم و اهل واردين آن، بلكه براى عموم مسلمانان جهان، حتّى در اقصى نقاط عالم گرديد.شهر، شهر زيارتى شد و از مشرق و مغرب جهان مردم علاقمند به بيت وحى براى زيارت آن معظّمه يگانه روبه اين شهر شريف مىآورند و در آمدن اين جمعيّتهاى فراوان چه منافع بزرگى براى شهر و مردم آن تأمين مىشود، ارتباط بين قم و بلاد و ممالك اسلامى حاصل مىگردد، فرهنگ اسلامى از اين پايگاه علمى به نقاط مختلف انتقال مىيابد، جنبههاى اقتصادى مردم قم رشد مىكند و دهها منافع ديگر كه در پرتو زيارتى شدن اين شهر، خداوند بزرگ متوجّه مردم اين شهر و واردين و ديگر ملت اسلامى گردانيده است.
و از بركات بىنظير، آنكه اين شهر قداست پيدا كرده، مورد توجّه و اقبال علما و دانشمندان قرارگرفت و بالاخره بزرگترين پايگاه دينى و عاليترين حوزه علميه در جهان گرديد. ورود دو شخصيّت بزرگ علمى، مرحوم حايرى و مرحوم بروجردى به قم بدون ترديد از بركات حضرت معصومه سلاماللَّهعليها است و به نظر ما اندك ابهام و اجمالى ندارد و زمينه هيچگونه شكّ و ترديدى در آن نيست.
اينك ما جريان ورود هريك از آن دو بزرگوار را به صورت گذرا و اجمالى، ذكر مىكنيم تا صدق مدّعايمان ظاهر گردد.
1- آمدن مرحوم آيت اللَّهالعظمى، مؤسس حوزه، آقاى حاج شيخ عبدالكريم حايرى اعلىاللَّهمقامه به قم و عزم بر اقامت در آن شهر بر اثر يك استخارهاى بوده است كه در كنار حرم حضرت فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليهاو با توسّل به آن حضرت انجام شده و در نتيجه آن توسّل آيهاى آمده كه ايشان راموظّف به ماندن و جمع كردن علما و فضلا فرموده است و خلاصه هدايت بىدغدغهاى در آن جريان در پرتو حضرت فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليها شامل حال ايشان شده است.
فرزند برومندشان مرحوم آيتاللَّه آقاى حاجشيخمرتضىحايرى اعلىاللَّهمقامه در اين رابطه مىگويند:
مرحوم والد رَحِمَهُالْعالىرَحْمَةًواسِعَةً تا آنجا كه من ياد دارم با قرآن استخاره نمىكردند و مىفرمودند: من درست نمىفهمم مثلاً يُسَبِّحُ لِللَّهِ ما فِى السَّمواتِ وَالْاَرْضِ نسبت به موضوع استخاره خوب است يا بد، مربوط به موضوع ديگرى است.
ولى معروف و مسلّم است كه براى ماندن در قم، پس از اصرار عدّهاى از علما و اهالى قم و اهالى تهران، بالاى سر حضرت معصومه سلاماللَّهعليها براى ماندن در قم استخاره كرده بودند و اين آيه آمده بوده است: وَأتُونى بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعينَ؛ (59)
اين آيه خطاب حضرتيوسف به برادران است، كه به آنان فرمود: همه اهل و بستگان خود را نزد من بياوريد.
اين استخاره در كنار قبر حضرت معصومه سلاماللَّهعليها بدون هيچگونه اجمال و ابهامى مرحوم آيت اللَّه حايرى را به اقامت و آوردن اهل و بستگان خود بدان سرزمين مقدّس فرامىخواند. و از اين رو آن زعيم بزرگوار، بستگان و حواريّون خود را به آمدن به قم از اراك كه قبلاً آنجا بر گرد شمع وجودش اجتماع كرده بودند، فرامىخواند، در نتيجه عزم بر ماندن و پيدا كرده و بالاخره چنين حوزه علميّه با عظمتى را تشكيل مىدهند.
آرى، تشكيل حوزه در شهرستان اراك قبلاً به وسيله همين شخصيّت بزرگ علمى، يعنى مرحوم آيتاللَّهالعظمى حايرى اعلىاللَّهمقامه صورت گرفت و دلدادگان علم و فضيلت نيز در آن حوزه جمع شده، گردآمدند و حوزه اراك تحرّك و رونقى پيدا كرد.
نيز تشكيل حوزه علميه در قم با دست تواناى همان عالم ربّانى و فقيه با اخلاص صورت گرفت و حوزهاى قوّى و نيرومند و با بركت شد و رجال بزرگ و كمنظيرى را تربيت كرده، تحويل جهانيان داد و بركات و آثار آن چشمگير و مستمر گرديد و اكنون متجاوز از چهار ربع قرن است كه در جهان اسلام تلألؤى خاص دارد، به طورى كه نه تنها ممالك اسلامى بدان توجّه دارند، بلكه ممالك بيگانه و دور از اسلام چه كشورهاى شرقى و چه غربى براى اين حوزه اهميّت ويژه قايل بوده مركزيت و محوريّت دينى براى آن قائلند و خائنان و ابرقدرتهاى خودسر، از آن بيمناك مىباشند.
بالاخره هر دو حوزه به دست يك نفر احداث و تأسيس شده است، ولى يكى از آندو، دچار ركود و رقفه شده و يا به قهقرا برمىگردد و ديگرى روز به روز تلألؤ بيشتر پيدا كرد، نور داد و روشنى آفريد و آثار و ثمرات خود را به نقطه نقطه جهان صادر كرد و نداى شيعه را به اقطار عالم رسانيد. اين چه سرّى است و چه رمزِ نهانى دارد؟!
جز اينكه قم چيزى دارد كه اراك و اصفهان و ساير بلاد ندارند و آن بضعه موسى، حضرت فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليها مىباشد.
مضجع و مرقد مطهّر اين بانوى بزرگ و با عظمت، روحانيّتى خاص و قداست و معنويّتى مخصوص و خللناپذير به اين شهر داده است كه با وجود آنكه از نظر جغرافيايى، محيطى مساعد نبوده واز آب و هواى مطلوب و مطبوعى برخوردار نيست، اينچنين مورد توجّه نفوس واقع شده، دلها مجذوب آن گرديده است و جمع كثيرى از هيأت علميه، علما، فضلا و طلاب با محروميتهاى گوناگون مادّى روى به اينجا آورده و اقامت در اين كوير براى اشتغال و فراگيرى علوم و معارف آل محمّد عليهمالسّلام را بر انواع رفاهها و راحتيها در ساير بلاد ترجيح مىدهند.
و جان كلام اينكه آمدن مرحوم آيت اللَّه العظمى حايرى و تأسيس حوزه و اقبال نفوس، مخصوصاً فضلا و علما، همه از بركات حضرت فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليها است.
2- جريان اقامت سيّدالطائفه، مرحومآيتاللَّهالعظمىآقاىبروجردى اعلىاللَّهمقامه نيز مستند به عنايات حضرت معصومه سلاماللَّهعليها است، بدين ترتيب كه ايشان در اواخر سال 1361 ه'ق مبتلا به بيمارى فتق مىشوند و قرار مىشود كه در تهران عمل كنند، هنگامى كه به مقصد معالجه از بروجرد خارج مىشوند، وضع مزاجشان رضايتبخش نبوده و تقريباً در بيهوشى بودهاند و اين حال ادامه داشته تا يكمرتبه در دلشب، چشم گشوده و چراغهاى قم را مشاهده مىكنند. از همراهان استفسار مىفرمايند، اينجا كجاست؟ عرض مىكنند: قم است.
جذبهاى روحانى و كششى معنوى ايشان را به خود مشغول مىكند و در آن حالت تصميم مىگيرند كه پس از بهبودى، بقيّه عمر را در اين آستان مقدّس بگذرانند.
در عبارت ديگرى آمده كه: هنگام حركت از بروجرد، وضع مزاجى ايشان سخت بوده و در حالت بيهوشى مىگذرانيدند ولى ناگهان در وقت شب از خواب بيدار و از داخل اتومبيل نظرشان به چراغهاى شهر قم مىافتد، مىپرسند اينجا كجاست؟ همراهان به عرض مىرسانند: اينجا قم است. منظره چراغهاى شهر قم در آن دلشب اثر عميقى در دل ايشان مىگذارد و قصد مىكنند كه اگر از اين بيمارى شفا يافتند، بقيّه عمر را در كنار مرقد منوّر حضرت فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليها به سر ببرند.
بالاخره خداوند به بركت حضرت معصومه سلاماللَّهعليها آن بزرگوار را شفا مىدهد و از اينرو بعد از علاج بيمارى به قم مىآيند و آن تحوّل عظيم علمى و فرهنگى را در حوزه به وجود مىآورند. و علما و مجتهدين بسيارى را پرورش داده، صداى روحبخش اسلام و تشيّع را به گوش جهانيان رسانيدند.
قابل توجّه است كه نكتهاى را كه در مورد آمدن مرحوم آقاى حاج شيخ عبدالكريم حايرى اعلىاللَّهمقامه ذكر كرديم، در مورد مرحوم آيتاللَّهالعظمى بروجردى اعلىاللَّهمقامه نيز صادق است. آن بزرگوار پس از بازگشت از نجف اشرف، حوزه بروجرد را پس از انطماس و ركود احيا كرد و رونقى داد و جماعتى دور وجود مباركش جمع شدند و آن مرد بزرگ، حدود چهل سال در آنجا اقامت فرمود - بعد از آنكه بروجرد زادگاهشان هم بود - و فيضبخشى فراوانى كرد، سپس به قم آمد، حوزه مباركه قم دستاورد مرحوم حايرى بزرگ را توسعه داد و آبيارى كرد. از ابعاد مختلف آن را گسترش داد و نام قم را عالمگير كرد. از اكثر شهرها و بلاد ايران، بلكه از قسمتى از روستاهاى آن جوانانى با شور و شوق را به سوى اين مركز علمى جذب نمود تا بالاخره حوزه يگانه و بىنظير جهان تشيّع گرديد، در حالى كه حوزهبروجرد رو به توقف و ركود گذارد و تحرّك و پويايى خود را از دست داد.
شگفتا شخصيّتى بزرگ و كمنظير مانند آيتاللَّهالعظمى بروجردى در رأس دو حوزه قرار مىگيرد و يكى را در خلال مدّت چهل سال رشد نسبى و زودگذر مىدهد و ديگرى را خلال مدّت حدود پانزده سال رشد مطلق مىبخشد و آن را جهانى كرده و به اوج عظمت و سربلندى مىرساند.
اين چه سرّ نهفته و رازِ نهانى است، جز اينكه قم گوهرى دارد كه بروجرد با همه سوابق درخشانش ندارد، چنانكه در جريان مرحوم حايرى اراك نداشت و آن مرقد منوّر دختر بلنداختر حضرت موسى بن جعفر سلاماللَّهعليها مىباشد. آرى، قم، حضرت معصومهسلاماللَّهعليها دارد و اراك و بروجرد ندارند.
اين بانوى بزرگ و سرافراز، پشتوانه عظيمى است كه شخصيّتهاى وزين را بدين سو و سمت مىكشد و متفكران و انديشمندان را از هر نقطهاى جذب مىنمايد و دلها همه در هواى اوست، از اين رو تأسيس حوزه به دست مرحوم آقاى حايرى از بركات حضرت فاطمهمعصومه سلاماللَّهعليها است و تجديد و تحكيم اساس آن مركز عظيم و گشترش چشمگير آن به دست مرحوم آقاى بروجردى نيز از بركات آن معظّمه دوران است.