علم و عقل جانشين نبوت تبليغي
بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين . . . اعوذ بالله من الشيطان الرجيم : ما كان محمد ابا احد من رجالكم و لكن رسول الله و خاتم النبيين . هر چند در نظر نداشتيم كه راجع به موضوع ختم نبوت از نظر آيات كريمه قرآن بحثي كرده باشيم ، يعني در نظر نداشتيم در اطراف آن سلسله از آيات قرآن كه در آنها تصريحي يا اشاره اي به ختم نبوت است بحث زيادي بشود ، و بيشتر مي خواستيم كه به جنبه هاي ديگر مطلب بپردازيم ، ولي نظر به اينكه ما در هفته گذشته مختصري راجع به كلمه [ ( خاتم النبيين ) ] بحث كرديمتتمه آن بحث را امشب عرض مي كنيم . از صدر اسلام تا يك قرن اخير ، حتي يكنفر هم نبوده كه در مفهوم اين آيه و اين كلمه شك و شبهه اي داشته باشد ، ولي نظر به اينكه بعضي از اهل اهواء و بدع كه معمولا كتابهاي الهي را وسيله اي براي تحريف و رسيدن به مقاصد پليد خودشان قرار مي دهند و از هر گونه دخل و تصرفي ابا نمي كنند ، حرفهايي در اين زمينه گفته اند ، از اين جهت مختصري راجع به اين كلمه بحث مي كنيم . همانطور كه در هفته پيش عرض كردم [ ( خاتم ) ] يعني ما يختم به ، يعني چيزي كه با آن پايان داده مي شود . [ ( خاتم ) ] و [ ( طابع ) ] در لغت عرب يك معني دارد .ماده اين كلمه در هر جا از قرآن كريم كه وارد شده است همين مفهوم را دارد . نه تنها در كلمه خاتم مفهومش اين است ، هر جا كه ماده ختم در قرآن آمده است همين مفهوم مهر زدن را داشته و دارد . مثلا قرآن درباره كفار مي فرمايد : ان الذين كفروا سواء عليهم ء انذرتهم ام لم تنذرهم لا يؤمنون ، ختم الله علي قلوبهم و علي سمعهم و علي ابصارهم غشاوش ( 1 ) . اين كساني كه كفر و عناد و جحود مي ورزند در حالتي هستند كه تو چه آنها را چه بيم بدهي و چه بيم ندهي ايمان نمي آورند . اينها در حالتي هستند كه خداوند بر دلهاي اينها و بر گوشهايشان مهر زده است . در سوره مباركه [ ( يس ) ] راجع به وضع مردم در روز قيامت [ سخن مي گويد ] و اينكه اعضاء و جوارح مردم هستند كه روز قيامت خودشان شهادت مي دهند بر اعمال شخص ، و احتياجي كه او زبانش اقرار كند نيست ، بلكه خود اعضاء و جوارح حرف مي زنند . مثلا دست انسان هر گناهي را كه مرتكب شده است بيان مي كند . در واقع اين گناه در اين دست ضبط است . پاي انسان هر گناهي را كه مرتكب شده است بيان مي كند . خود اين گناه به يك شكلي در اين پا ثبت است . پوست بدن انسان ( در روايت است كه اين كنايه است از اعضاء تناسلي ) هر گناهي1 - سوره بقره ، آيات 6 و 7 .