خدا شناسي - شرح منظومه جلد 2

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

شرح منظومه - جلد 2

مرتضی مطهری

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
لیست موضوعات
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

خدا شناسي

اولين مسئله اي كه در الهيات بمعني الاخص با آن مواجه مي شويم مسئله اثبات خدا از طريق فلسفه است . مقدمتا بايد بدانيم كه در اين جا فقط از طريق فلسفه به اثبات وجود خدا مي پردازيم نه از راه هاي ديگر . البته بشر تنها از طريق فلسفه در جستجوي خدا نبوده است و تنها از اين راه به وجود خداوند پي نبرده است بلكه راه هاي ديگري نيز براي وصول به اين مقصود داشته است .

1 - راه دل و ضمير يا راه فطرت و حس خداجوئي

بشر همه چيز را به وسيله عقل درك نكرده است و همه چيز را هم به حكم عقل تعقيب و جستجو ننموده ، آن چه عقل و علم و كاوشهاي آگاهانه در دسترسي بشر قرار داده است قسمتي از يافته هاي بشري است و فعاليت هاي تدبيري تحت راهنمائي فكر و انديشه قسمت كمي از فعاليتهاي انساني به شمار مي رود . بسياري از يافته هاي بشر و بسياري از فعاليت هاي او به حكم غريزه و نداي ضمير و وجدان است ، همچنان كه تقريبا همه يافته ها و فعاليت هاي حيوان بالخصوص حشرات به حكم غريزه است . زنبور عسل هرگز از راه عقل و علم و استدلال و تجربه و آزمايش و تعليم و تعلم عمليات حيرت انگيز خود را نياموخته است . در انسان ، لبهاي كودك درآغاز تولد بدون فكر و انديشه قبلي در جستجوي پستان مادر حركت مي كند . حيوان و انسان پس از بلوغ بدون آن كه نيازمند به تذكر و تعليم و تعلم باشند به سوي جنس مخالف جذب مي شوند .

روح انسان هر چند وحشي باشد مجذوب زيبائي و جمال مي گردد . فطرت خداجوئي و خداطلبي و خداستائي و خداپرستي در عمق وجدان بشر وجود دارد . فرضا خداي يگانه را نيابد موجود ديگري به جاي او براي اين كار انتخاب مي كند . ظاهرا قرآن كريم اولين كتابي است كه مسئله فطرت خداجوئي و خداطلبي و خداپرستي انسان را به طور صريح عنوان كرده است . فاقم وجهك للذين حنيفا فطره الله التي فطر الناس عليها ( سوره روم - آيه 30 ) امروز اين مسئله در ميان فلاسفه و روان شناسان جاي بسيار شايسته اي پيدا كرده است افراد بزرگي نظير اينشتاين ، ويليام جيمز ، الكسيس كارل ، برگسون ، يونگ و غير هم از آن دفاع كرده اند ، كه در اينجا مجال پرداختن به آن نيست ( 1 ) .

2 - راه خلقت يا راه آثار

جهان و مخلوقات همواره آينه خدا نماي بشر بوده است . انسان كه با جهان روبرو مي شود به حكم قدرت تعقل و تفكري كه در او هست از سه جهت مختلف انديشه اش متوجه واجب الوجود مي گردد و ما به طور اجمال واختصار به

1 - رجوع شود به جلد پنجم " اصول فلسفه و روش رئاليسم " .

/ 71