تفسیر نمونه جلد 9

و حتى آنها را تحريك به قيام بر ضد خود كند، و در عين حال نه ترسى به خود راه دهد، و نه دشمنانش قدرت بر تصميم گيرى بر ضد او داشته باشند.

و بعد ادامه داد نه تنها شما،" هيچ جنبنده‏اى در جهان نيست مگر اينكه در قبضه قدرت و فرمان خدا است" و تا او نخواهد كارى از آنان ساخته نيست (ما مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِناصِيَتِها).

ولى اين را نيز بدانيد خداى من از آن قدرتمندانى نيست كه قدرتش موجب خودكامگى و هوسبازى گردد و آن را در غير حق به كار برد، بلكه" پروردگار من همواره بر صراط مستقيم و جاده عدل و داد مى‏باشد" و كارى بر خلاف حكمت و صواب انجام نمى‏دهد (إِنَّ رَبِّي عَلى‏ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ).

در اينجا به دو نكته بايد توجه داشت:

نخست اين كه" ناصيه" در اصل به معنى موى پيش سر مى‏باشد، و از ماده" نصا" (بر وزن نصر) به معنى اتصال و پيوستگى آمده است، و اخذ به ناصيه (گرفتن موى پيش سر) كنايه از تسلط و قهر و غلبه بر چيزى است، و اينكه در جمله بالا خداوند مى‏فرمايد: هيچ جنبنده‏اى نيست مگر اينكه ما ناصيه او را ميگيريم، اشاره به قدرت قاهره او بر همه چيز است، به گونه‏اى كه هيچ موجودى در برابر اراده او هيچگونه تاب مقاومت ندارد، زيرا معمولا هنگامى كه موى پيش سر انسان يا حيوانى را محكم بگيرند، قدرت مقاومت از او سلب مى‏شود.

اين تعبير براى آن است كه مستكبران مغرور و بت پرستان از خود راضى، و سلطه‏جويان ستمكار، فكر نكنند اگر چند روزى ميدان به آنها داده شده است، دليل بر آنست كه مى‏توانند در برابر اراده پروردگار، كوچكترين مقاومتى كنند، باشد كه آنها به اين واقعيت توجه كنند و از مركب غرور فرود آيند.

ديگر اينكه جمله إِنَّ رَبِّي عَلى‏ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ از زيباترين تعبيرات در