تفسیر نمونه جلد 9

و اشراف و شخصيتهاى قلابى كه اطراف قدرتهاى ستمگر را مى‏گيرند، اطلاق شده.

اما اطرافيان فرعون كه با قيام موسى، منافع نامشروع خود را در خطر مى‏ديدند، حاضر نشدند در برابر او و معجزات و منطقش تسليم گردند" لذا از فرمان فرعون پيروى كردند" (فَاتَّبَعُوا أَمْرَ فِرْعَوْنَ).

" اما فرمان فرعون هرگز ضامن سعادت آنها و مايه رشد و نجات نبود" (وَ ما أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيدٍ).

البته اين موفقيت براى فرعون به سادگى بدست نيامد، او از هر گونه نيرنگ و توطئه و نيرويى براى پيشرفت اهداف خود و شوراندن مردم بر ضد موسى (ع) استفاده مى‏كرد و در اين راه حتى هيچ نكته روانى را از نظر دور نمى‏داشت.

گاهى مى‏گفت:" موسى مى‏خواهد سرزمينهاى شما را بگيرد و شما را كه صاحبان اصلى آنها هستيد بيرون كند، يُرِيدُ أَنْ يُخْرِجَكُمْ مِنْ أَرْضِكُمْ (سوره اعراف آيه 110).

گاهى احساس مذهبى قوم خود را تحريك مى‏كرد و مى‏گفت: من از اين مرد مى‏ترسم كه آئين شما را دگرگون سازد إِنِّي أَخافُ أَنْ يُبَدِّلَ دِينَكُمْ (سوره غافر آيه 26).

من از اين مى‏ترسم او سرزمين شما را به فساد بكشد أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الْأَرْضِ الْفَسادَ (سوره غافر آيه 26).

و گاهى به موسى تهمت مى‏زد، و زمانى تهديد مى‏كرد و بار ديگر قدرت و شوكت خود را به رخ مردم مصر مى‏كشيد و زمانى ادعاى رهبرى داهيانه‏اى كه ضامن خير و صلاحشان است داشت.

از آنجا كه روز رستاخيز هر قوم و ملت و گروهى با رهبر خويش، وارد محشر مى‏شوند و پيشوايان اين جهان، پيشوايان آن جهانند، فرعون نيز كه رهبر گمراهان عصر خود بود، در پيشاپيش قومش وارد اين صحنه مى‏شود