تفسیر نمونه جلد 9

`



اين نكته را نيز بايد توجه داشت كه گاهى كلمه" عرش" به معنى مجموعه جهان هستى است زيرا تخت قدرت خداوند همه اين جهان را فرا مى‏گيرد و اما كلمه" ماء" معنى معمولى آن" آب" است، اما گاهى به هر شي‏ء مايع" ماء" گفته مى‏شود مانند فلزات مايع و امثال آن.

با آنچه در تفسير اين دو كلمه گفتيم چنين استفاده مى‏شود كه در آغاز آفرينش، جهان هستى به صورت مواد مذابى بود (يا گازهاى فوق العاده فشرده كه شكل مواد مذاب و مايع را داشت).

سپس در اين توده آبگونه حركات شديد و انفجارات عظيمى رخ داد، و قسمتهايى از سطح آن پى در پى به خارج پرتاب شد، اين اتصال و به هم پيوستگى به انفصال و جدايى گرائيد، و كواكب و سيارات و منظومه‏ها يكى بعد از ديگرى تشكيل يافتند.

بنا بر اين جهان هستى و پايه تخت قدرت خدا نخست بر اين ماده عظيم آبگونه قرار داشت.

اين همان چيزى است كه در آيه 30 سوره انبياء نيز به آن اشاره شده است أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْ‏ءٍ حَيٍّ:

" آيا آنها كه خدا را انكار مى‏كنند با چشم علم و دانش اين حقيقت را نديدند كه آسمانها و زمين، در آغاز به هم پيوسته بود، سپس ما آنها را از هم گشوديم و هر موجود زنده‏اى را از آب آفريديم".

در نخستين خطبه نهج البلاغه نيز اشارات روشنى به همين معنى شده است.

دومين مطلبى كه آيه فوق به آن اشاره مى‏كند هدف آفرينش جهان هستى است، همان هدفى كه قسمت عمده‏اش به" گل سرسبد اين جهان" يعنى" انسان" باز مى‏گردد، انسانى كه بايد در مسير تعليم و تربيت قرار گيرد و راه تكامل را