محلّ ذبح يا نحر[42]كفّارات
(مسئله 425 )در تقصيرهايى كه مُحرم در عمره تمتّع كرده، احتياط واجب آن است كهگوسفند يا غير آن را در مكّه ذبح كند، و اگر در حج تقصير كرده، در منى ذبح كند، و
اگر در آنجا ذبح يا نحر ننموده و به وطن خود برگشته، در محلّ خود ذبح كند و آن را
به فقرا بدهد، كفايت مى كند.(مسئله 426 )شرايطى كه براى قربانى در حج تمتّع بيان شده، هيچ يك در حيوانى كه
براى كفّاره بايد قربانى كند، معتبر نيست. پس مى تواند گوسفند خَصِىّ و معيوب را
براى كفّاره قربانى كند.(مسئله 427 )در كفّاره گوسفند فرقى بين نر و ماده، ميش و بز نيست.(مسئله 428 )غير از ذبح يا نحر در حج تمتّع، در ساير ذبحها كه كفّاره است،
كفّاره دهنده از گوشت آنها نبايد بخورد و برايش حرام است، چون حقّ فقير است و اگر
بخورد ضامن است و بايد به همان مقدار به فقرا بدهد، و امّا از قربانى استحبابى،
جايز است از گوشت آن بخورد.
مصرف كفّارات
(مسئله 429 )مصرف كفّارات، فقرا و مساكين هستند و ذبح در محل و دادن به فقرا كفايت مى كند.(مسئله 430 )شخص فقير نمى تواند گوشت كفّاره تقصير خود را به مصرف كسانى كه نفقه
آنان بر او واجب است بدهد، گرچه فقير باشند.(س 431 )آيا به عنوان كفّاره مى تواند به قيمت يك گوسفند، گوشت از قصابى بگيرد و
بين فقرا تقسيم كند؟
ج ـ مجزى نيست و بايد خود گوسفند را به نيّت كفّاره ذبح كند و آن را بين فقرا
تقسيم كند.
حدود حرم
امّا حرم حدود و مرزهاى مشخصى دارد، و مرز آن: 1. از طرف شمال جايى است بنام (تنعيم); 2. از طرف شمال غربى جايى است بنام (حديبيّة يا «شميسى »);
3. از طرف شمال شرقى جايى است بنام (ثنية جبل المقطع); 4. از طرف شرق مرز مقابل
عرفه از دشت (نمره); 5. از طرف جنوب شرقى جايى است بنام (جعرانه); 6. از طرف جنوب
غربى جايى است بنام (إضاءة لبن).
مستحبّات ورود به حـرم
(مسئله 432 )براى وارد شدن در حرم خدا چند چيز مستحب است:1. همين كه حاجى به حرم رسيد، جهت ورود به حرم غسل نمايد;2. براى تواضع و فروتنى نسبت به خداى متعال، پابرهنه شود و كفش خود را در دست گرفته، داخل حرم شود و اين عمل ثواب زيادى دارد و از امام صادق(عليه السلام) چنين
آمده كه هركس به منظور تواضع براى خدا چنين كند، خداوند صد هزار سيّئه از او محو مى
كند و صد هزار حسنه براى او مى نويسد و صد هزار درجه به او مى دهد و صد هزار حاجت
از او روا مى كند;[43]
3. وقتى كه داخل حرم شد، مقدارى از گياه «اذخر» را بِجَود تا دهان او براى
بوسيدن حجرالاسود خوشبو شود;[44]
4. وقت دخول به حرم اين دعا را بخواند:«اَللّهُمَّ اِنَّكَ قُلْتَ فِى كِتابِكَ وَ قَوْلُكَ الْحَقُّ: وَ أَذِّنْ فِى
النّاسِ بِالْحَجِّ يَأتُوكَ رِجالا وَ عَلى كُلِّ ضامِر يَاْتينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ
عَميق. اَلّلهُمَّ اِنّى اَرْجُواَنْ اَكُونَ مِمَّنْ اَجابَ دَعْوتَكَ وَقَدْ
جِئْتُ مِنْ شُقَّة بَعيدَة وَ فَجٍّ عَميق سامِعاً لِنِدائِكَ وَ مُستَجيباً لَكَ
مُطيعاً لاِمْرِكَ وَ كُلُّ ذلكَ بِفَضْلِكَ عَلىَّ وَاِحْسانِكَ إلَيَّ فَلَكَ
الْحَمْدُ عَلى ما وَفَّقْتَنِى لَهُ أبْتَغِي بِذلِكَ الزُّلْفَةَ عِنْدَكَ
وَالْقُرْبَةَ إلَيْكَ وَالْمَنْزِلَةَ لَدَيْكَ وَالْمَغْفِرَةَ لِذُنُوبِيْ
وَالتَّوْبَةَ عَلَىَّ مِنْهَا بِمَنِّكَ، اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحمَّد وَ آلِ
مُحَمَّد وَ حَرِّمْ بَدَنِي عَلَى النَّارِ وَ آمِنِّي مِنْ عَذابِكَ وَ عِقابِكَ
بِرَحْمَتِكَ يَا أرْحَمَ الرَّاحِمِينَ».[45]