تفسیر کوثر جلد 1

* غضبان رومى نقل مى كند جستنيوس كلمه صابئى را از صباؤت عبرى مشتق مى داند كه به معناى لشكر آسمان است و اشاره به اينكه آنها ستارگان را مى پرستيدند و كرملى معتقد است كه صابئه از صبأ مشتق است كه يك لفظ قديمى است و مربوط به زمانى است كه لغات سامى يك لغت بودند و تصحيف شده واژه ضوأ است كه عربها در اصلاح زبان خود آن را به ضاء برگردانيده اند و ضوء به معناى نور است و اشاره به ستارگان مى باشد. بعضيها هم گفته اند كه صابئه از صبع عبرى مشتق شده كه به معناى فرو رفتن در آب است و اشاره به مراسم تعميد صابئين مى باشد و از نولدكه نقل شده كه صابئه مشتق از صبّ الماء است به معناى ريختن آب و اشاره به مراسم تعميد آنهاست.

غضبان رومى پس از نقل اين نظريات مى گويد: آنچه كه به حقيقت نزديك است آن است كه صابئه از صبا كه يك لغت آرامى است مشتق است كه به معناى تعميد كردن است همان كه صابئين امروز آن را طى مراسمى انجام مى دهند. بعد اشاره مى كند به اينكه تعميد، انسان را از يهوديت به مندايى بودن منتقل مى كند يعنى شخص يهودى با تعميد مندايى از دين خود به دين مندايى منتقل مى شود و اين معنى قريب به آن معناى عربى كلمه است كه گفته شده. و لفظ صبا و صابوتا در لغت اكدى به معناى فرو رفتن در آب است و اين دو واژه در لغت مندايى و آرامى هم، به همين معناست و يك صابئى مندايى در غسل تعميد مى گويد: (صابينا بمصبتا اد بهرام ربه) يعنى تعميد كردم چون تعميد ابراهيم بزرگ ...(1)

* آقاى سليم برنجى كه خود از صابئين مندايى است مى گويد: واژه صابئين از كلمه مندايى آرامى صبا يا صوا به معناى تعميد اشتقاق يافته است زيرا اعراب با استفاده از كلمه فوق، مندائيان را كه مراسم تعميد خويش را هميشه در آب جارى انجام مى دهند، صبّه يعنى تعميديون نام نهادند و با اضافه كردن ى نسبت به همان واژه صبا، صفت تعميدى گرى را بر هر مندايى داده و او را صبّى ناميدند و براى

جمع بستن اين كلمه ، به آن ياونون و واو و نون اضافه كردند و مندائيان را صابئين يا صابئون ناميدند. علاوه بر آن اعراب امروز براى نسبت دادن كار شستشو يا تعميد در آب جارى به مندائيان، به آنان مغتسله نيز مى گويند.(1)