مثل پنجاه و ششم : همچون زنان پرهيزگارى مانند همسر فرعون و مريم - مثل هاى آموزنده قرآن نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

مثل هاى آموزنده قرآن - نسخه متنی

مولف: جعفر سبحانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
لیست موضوعات
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

ب : و اگر بر راه و روش خود ادامه دهند و به يك معنا بر خلاف مصالح پيامبر دست به دست هم بدهند كارى از پيش نخواهند برد، چنان كه مى فرمايد: (و ان تظاهرا عليه ) و مقصود از تظاهر همان تعاون و دست به دست هم دادن بر ايذاء پيامبر.

آيه بعدى حاكى از آن است كه پيامبر چندان دلبستگى به آنان نداشته و لذا امكان طلاق را پيش مى كشد و خدا نويد مى دهد اگر هر دو را رها سازد خدا همسران بهترى نصيب او مى سازد. چنان كه مى فرمايد:

عسى ربه ان طلقكن اءن يبدله اءزواجا خيرا منكن .(234)

(هرگاه او شما را طلاق دهد پروردگارش به جاى شما همسران بهتر براى او قرار مى دهد).

آنگاه ذيل آيه صفات زنان مورد نويد را چنين توصيف مى كند:

مسلمات مومنات قانتات عابدات سائحات ثيبات وابكارا.

(همسران مسلمان ، مومن ، مطيع خدا، توبه كار، عابد، پابرجا در اطاعت خدا، زنان غير باكره و باكره ).

و اگر انصاف دهيم بايد بگوييم كه قرآن حاكى است اين صفات كه براى زنان موعود ذكر شده در آن دو همسر به صورت كامل وجود نداشته است .

از مجموع اين بحث ها نتيجه مى گيريم :

1. ارتباط با انسان هاى والا و معاشرت با آنها هر چند موثر مى باشد ولى آن چنان نيست كه در همه افراد تاءثير بگذارد بلكه اثر پذيرى افراد از معاشرت با انسان هاى كامل در گرو قابليت ها و شايستگى هاى آنهاست و اگر در طرف زمينه هاى گناه فراوان باشد اين معاشرت سودى نمى بخشد.

2. ياران پيامبر كه ساليان درازى در محضر او بوده و نور نبوت را مشاهده مى كردند در صورت وجود قابليت از اين نور بهره مى گرفتند و در غير اين صورت حكم همسران پيامبران را داشته اند كه از معاشرت نتيجه نگرفته اند.

و به تعبير ديگر مصاحبت ياران پيامبر از مصاحبت همسران نوح و لوط و يا همسران پيامبر بالاتر نبوده و لذا نمى توان مصاحبت را دليل قطعى بر نيك فرجامى گرفت بلكه بايد آن را مقتضى دانست نه علت تام .

3. اگر دقت كنيم مشبه و مشبه به و وجه شبه در آيه روشن است و آن اين كه در هر دو طرف همسان پيامبران كه از راه حق منحرف شده و معاشرت آنان با رسولان سودى نبخشيده است .

مثل پنجاه و ششم : همچون زنان پرهيزگارى مانند همسر فرعون و مريم

و ضرب الله مثلا للذين آمنوا امرات فرعون اذ قالت رب ابن لى عندك بيتا فى الجنة و نجنى من فرعون و عمله و نجنى من القوم الظالمين .

(و خداوند براى مومنان به همسر فرعون مثل زده است ، در آن هنگام كه گفت : پروردگارا! خانه اى براى من نزد خودت در بهشت بساز، و مرا از فرعون و كار او نجات ده و مرا از گروه ستمگران رهايى بخش ).

و مريم ابنت عمران التى اءحصنت فرجها فنفخنا فيه من روحنا و صدقت بكلمات ربها و كتبه و كانت من القانتين . (تحريم 11 - 12)

(و همچنين به مريم دختر عمران كه دامان خود را پاك نگه داشت و ما از روح خود در او دميديم او كلمات پروردگار و كتابهايش را تصديق كرد و از مطيعان فرمان خدا بود).

تفسير لغات آيات

(اءحصنت ) از ماده (حصان ) گرفته شده و معنى ريشه آن قلعه و دژ است و به زنان عفيف محصنه مى گويند، تو گويى در دژى از عفت قرار گرفته كه بيگانه در آن نفوذ نمى كند.

(قانتين ) جمع (قانت ) به معناى مطيع و يا خاضع و فروتن است ، و اگر درباره مريم (صيغه مذكر) به كار برده ، در حالى كه لازم بود صيغه مونث (قانتات ) به كار ببرد، به خاطر تغليب است كه در علم نحو براى آن قاعده اى مى باشد.

تفسير آيات

همين طورى كه در تبيين مثل پيش يادآور شديم يكى از راه هاى تربيت ارائه نمونه ها و الگو است چه الگوهاى بد و چه الگوهاى خوب تا انسان مورد تربيت با ديدن الگوهاى بد كه به سرنوشت بدى دچار شدند از پيروى راه آنان اعراض كند و به پيروى از نمونه هاى والا، همت گمارد.

در تشبيه قبل دو نمونه از زنان آلوده نشان داد كه در رده بالاى از فساد و تبهكارى بودند، اين عباس مى گويد: همسر نوح كافر بود و پيوسته به مردم مى گفت : شوهر من ديوانه است و اگر كسى به او ايمان مى آورد مخالفان را گزارش مى داد تا از او انتقام گيرند، همچنان كه همسر لوط با همجنس بازان همفكر بود آنگاه كه فرشتگان به صورت انسان هاى زيبا به عنوان مهمان وارد خانه لوط شدند، همسر وى جريان را به خارج منتقل كرد.

در مقابل اين دو نمونه فساد و تبهكارى ، قرآن دو نمونه بارز از مظاهر اخلاق ارائه مى كند كه مى تواند براى زنان جهان الگوهاى صدق و صفا باشند.

1. همسر فرعون : او با اين كه ملكه مصر بود و در كاخ فرعون قدرتمند زندگى مى كرد و همه نوع وسائل عيش و عشرت براى او فراهم بود ولى آنگاه كه حقانيت موسى براى او آشكار گشت و فهميد كه فرعون با نيرنگ خاص مردم را به بردگى كشيده است ايمان خود به موسى و تبرى خويش را از شوهر اعلام كرد.

اين نوع ايمان به قيمت بس گزافى براى او تمام شد زيرا ايمان وى بسان ايمان يك زنى عادى از قبطيان نبود بلكه ايمان كسى بود كه در درون خانه فرعون بود. فرعون مصر مطلع شد كه موسى به درون خانه او نفوذ نموده و نزديكترين فرد را به خود مومن ساخته است .

فرعون از ترس اين كه اين فكر و انديشه در دربار گسترش پيدا كند همسرش ‍ را به اشد مجازات كشت و در ميدان بزرگ به چهارميخ كشيد، او هنگامى كه به سوى دار مى رفت قريب به مضمون اين جمله را زمزمه مى كرد:

پروردگارا من از اين قصرهايى كه بر ويرانه هاى ظلم و ستم ساخته شده است چشم پوشيدم براى من در بهشت در كنار خود خانه اى بساز چنان كه يم فرمايد:

رب ابن لى عندك بيتا فى الجنة ...

(پروردگارا براى من در كنارت در بهشت خانه بساز و مرا از فرعون و كارهاى زشت او كه مردم را به پرستش خويش دعوت مى كند نجات بخش ‍ و مرا از قوم ستمكار برهان ).

/ 78