2 ـ احاديث حرمت اضرار به خود و ديگران - مرگ مغزی و پیوند اعضا از دیدگاه فقه و حقوق نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

مرگ مغزی و پیوند اعضا از دیدگاه فقه و حقوق - نسخه متنی

حسین حبیبی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
لیست موضوعات
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

اضطرار و اكراه مذكور در حديث رفع و عناوين ثانويه ديگر دليل عنوان ثانوى ناظر به موضوع دليل عناوين اوّليه است و در آن تصرف مى كند و ادله عناوين ثانويه حكومت واقعى به نحو تضييق در جانب موضوع بر ادله عناوين اوّليه دارند. در اين جا نيز ضرر به معناى ورود نقص به نفس عرض اعتبار مال و عضو شخص است و مفاد قاعده لاضرر مى گويد شارع مقدس احكام ثابت بر مبناى عناوين اوّليه را چنان چه معنون به عنوان ضرر شوند نفى كرده است. در مسئله برداشت عضو از انسان زنده به منظور پيوند به انسان ديگر حكم اوّلى (النّاس مسلطون على انفسهم و اموالهم) اقتضا دارد كه شخص بتواند در اعضاى رئيسه خود تصرف كند و اجازه برداشت عضو رئيسه را بدهد لكن چون چنين تصرف و سلطه اى معنون به عنوان ضرر مى باشد لذا به قاعده لاضرر سلطه و سلطنت وى بر نفس و اعضاى خود رفع مى شود(47) و هم چنين به دلالت قاعده لاضرر از باب حرمت اضرار به غير پزشك جراح نيز مجاز نيست اعضاى رئيسه شخص زنده مانند قرنيه چشم و قلب را بردارد و به ديگرى پيوند بزند.

2 ـ احاديث حرمت اضرار به خود و ديگران

مضمون پاره اى از احاديث بر حرمت اضرار به خود و ديگران دلالت دارد ولى عبارت ذكر شده در آن ها غير از عبارت قاعده لاضرر است. اين احاديث عبارت اند از:

1 ـ حديث محمد بن على از پيامبر ^ كه مى فرمايد: ومن ضارّ مسلماً فليس منّا ولسنا منه فى الدنيا والاخرة;(48) كسى كه به مسلمانى زيان برساند از ما نيست و در دنيا و آخرت ما با او نيستيم.

2 ـ در روايت طلحة بن زيد به نقل از امام باقرùََ آمده است كه حضرت مى فرمايند در كتاب على ùََ خواندم: و ان الجار كالنفس غير مضار ولاآثم;(49) همسايه مانند خود انسان مورد زيان و جنايت واقع نمى شود.

3 ـ محمد بن حسين مى گويد: نامه اى به ابو محمدùََ نوشتم كه مردى در كنار نهر روستايى آسيابى دارد و اين روستا متعلق به مردى است كه قصد دارد با تغيير مسير آب آن را از غير اين نهر به روستايش برساند و باعث تعطيلى آسياب شود. آيا مالك روستا مى تواند چنين كند؟ حضرتùََ توقيع فرمودند: تقى اللّه ويعمل فى ذلك بالمعروف و لايضر اخاه المؤمن;(50) تقواى الهى را پيشه و در اين امر به نيكى عمل كند و به برادر مؤمنش زيان نرساند. بنابراين به استناد ادلّه مذكور در صورتى كه برداشت عضو جهت پيوند به مرگ يا نقص عضو دهنده عضو منجر شود براى دهنده اقدام به اهداى عضو جايز نيست و براى پزشك مسلمان جراح نيز طبق قاعده لاضرر و حرمت اضرار به غير انجام چنين عملى جايز نمى

/ 180