ز ـ عدم جواز تأخير دفن - مرگ مغزی و پیوند اعضا از دیدگاه فقه و حقوق نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

مرگ مغزی و پیوند اعضا از دیدگاه فقه و حقوق - نسخه متنی

حسین حبیبی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
لیست موضوعات
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

باز مسئله از موارد و مصاديق باب تزاحم خواهد بود. از يك سو برداشت عضو از مرده مسلمان در حكم مثله و مغاير با وجوب احترام جسد مسلمان است و از سوى ديگر نجات جان مسلمان در شُرُف مرگ كه حفظ جانش متوقف بر پيوند عضو است واجب مى باشد. در اين جا قاعده تزاحم و قانون اهمّ و مهم مى گويد: نجات انسان زنده اولويت دارد و مقدم است.

ز ـ عدم جواز تأخير دفن

برداشتن اعضاى بدن مردگان به منظور پيوند در زمان مناسب مستلزم تأخير دفن است و حال آن كه دفن مرده واجب است و تأكيد بسيارى بر تجهيز و تسريع در دفن مرده مسلمان شده است و تأخير طولانى در اين امر جايز نيست. وجوب دفن مردگان مسلمان از ضروريات است و روايات بسيارى بر آن دلالت دارد و براى جايز نبودن تأخير در خاك سپارى به اخبارى كه تشويق به سرعت در تجهيز ميت مى كنند استدلال شده است كه برخى از اين اخبار در اين جا نقل مى شود:

1 ـ در خبر جابر بن يزيد جعفى از امام باقرùََ آمده است: قال رسول اللّه ^ يا معشر الناس لاالقينّ رجلاً مات له ميّت ليلاً فانتظر به الصبح و لا رجلاً مات له ميت نهاراً فانتظر به الليل; لاتنتظروا بموتاكم طلوع الشمس ولاغروبها عجلوا بهم الى مضاجعهم يرحمكم اللّه. قال الناس:

و انت يا رسول اللّه يرحمك اللّه;(35) اى مردم نبينم مردى را كه فردى از خانواده اش شب مرده باشد و جنازه او را تا صبح نگاه دارد. نبينم كسى را كه فردى از خانواده اش روز مرده باشد و جنازه او را تا شامگاه نگاه دارد. مرده هايتان را تا طلوع خورشيد و غروب آن نگاه نداريد و در دفن آن ها تعجيل كنيد.

خدايتان رحمت كند. مردم گفتند: يا رسول اللّه خداوند تو را نيز رحمت كند.

2 ـ در خبر عيص از امام صادق ùََ از پدرش ùََ نقل شده است كه فرمود: اذا مات الميت فخذ فى جهازه و عجله;(36) هرگاه كسى مرد در امر كفن و دفن او شتاب كن. ظاهراً به نظر مى رسد استحباب شتاب در تجهيز مرده مسلمان به اين دليل است كه شتاب مستلزم احترام او است و تأخير جايز نيست چون موجب اهانت به مرده مسلمان است. در پاسخ مى گوييم در حال حاضر تأخير اندك در دفن مرده با هدف عقلايى و با انگيزه نجات جان مسلمان نيازمند به پيوند و برداشت عضو از بدن مرده مسلمان با اذن قبلى او نه تنها اهانت محسوب نمى شود بلكه دليل بزرگوارى او نيز هست.

ح ـ حرمت آتانازى

حكم به مرگ مغزى و برداشت عضو از مردگان مغزى به منظور پيوند به بيماران مستلزم مرگ از روى ترحم (آتانازى) است و آتانازى شرعاً حرام است. جهت تبيين اشكال و پاسخ از آن اشاره اى گذرا به مفهوم

/ 180