ترجمه تفسیر المیزان جلد 16

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 16

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
لیست موضوعات
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

‌صفحه‌ى 174

را ايجاد كند، و بعد مثل آنها را پديد آورد" صحيح نيست، براى اينكه ربطى به مساله معاد ندارد، و آيه شريفه در مقام احتجاج بر مساله معاد است، كه عبارت است از اعاده عين آنچه فانى كرده.

" قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ يُنْشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ إِنَّ اللَّهَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ" اين آيه تا سه آيه بعد، رسول خدا (ص) را دستور مى‏دهد كه مشركين را مخاطب قرار داده، و حجت خود را عليه ايشان تمام كند، و به سير در زمين ارشادشان نمايد تا بفهمند كيفيت آغاز خلقت و ايجاد ايشان با اختلافى كه در طبيعتهاى خود دارند، و تفاوتى كه در رنگها و اشكالشان هست، چگونه بوده، و چگونه خدا آنها را بدون الگو و نقشه قبلى، و بدون حساب و عددى معين، و يا نيرويى مثل هم آفريده، اين طرز فكر دليل قاطعى است بر اينكه قدرت او حساب و اندازه ندارد، وقتى چنين است، نشاه آخرت را هم مانند نشاه اول خلق مى‏كند، پس آيه شريفه در معناى آيه" وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولى‏، فَلَوْ لا تَذَكَّرُونَ" «1» مى‏باشد.

" يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ وَ يَرْحَمُ مَنْ يَشاءُ وَ إِلَيْهِ تُقْلَبُونَ" اين قسمت نيز جزء كلامى است كه گفتيم رسول خدا (ص) مامور شده به مردم بفرمايد، و ظاهرا بيان جمله" يُنْشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ"، باشد كه اين نشاه آخرت چگونه نشاه است، و جمله" تقلبون" از قلب است، كه به معناى برگرداندن هر چيزى است از وجهه و يا حالى كه بايد داشته باشد، مثل اينكه چيزى را زير و رو كنند، يا پشت و رو نمايند، و معناى پشت و رو كردن، با جمله" يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ" «2»، كه آن نيز در معرفى روز قيامت است، مناسب‏تر است.

البته بعضى «3» ديگر از مفسرين كلمه" تقلبون" را به" تردون" معنا كرده‏اند در مجمع البيان گفته:" قلب" به معناى رجوع و رد است، و معناى" تقلبون"،" تردون" مى‏باشد، يعنى شما برگردانده مى‏شويد، از دار اسباب به زندگى در آخرت يعنى، جايى كه جز خدا كسى مالك نفع و ضرر نيست «4»، و اين معنايى است لطيف كه رجوع به خدا و رد به سوى او را به آن‏

(1) شما كه نشاه اول را مى‏دانيد پس چرا متذكر نمى‏شويد. سوره واقعه، آيه 62.

(2) روزى كه باطنها ظاهر مى‏شود. سوره طارق، آيه 9.

(3) روح البيان، ج 6، ص 456.

(4) مجمع البيان، ج 8، ص 279.

/ 593