ترجمه تفسیر المیزان جلد 10

نوح (ع) در اين سخنش در باره همه آنچه از خود نفى كرد اينطور تعبير كرد كه من نمى‏گويم چنين و چنانم، ولى در نفى علم غيب فرمود:" وَ لا أَعْلَمُ الْغَيْبَ- و من غيب نمى‏دانم" ديگر نگفت:" و لا اقول انى اعلم الغيب- من نمى‏گويم غيب مى‏دانم" و اين بدان جهت بوده كه علم غيب از اسرارى است كه هر كس داراى آن باشد به آسانى اظهارش نمى‏كند، بلكه تا بتواند از اظهار آن خوددارى مى‏نمايد، و اگر كسى بگويد:" من نمى‏گويم غيب مى‏دانم" براى شنونده دليل نمى‏شود بر اينكه او به راستى نمى‏داند، (چون ممكن است علم غيب داشته باشد و در عين حال بگويد من نمى‏گويم غيب مى‏دانم) ولى اگر بگويد" غيب نمى‏دانم" دليل مى‏شود بر اينكه نمى‏داند، به خلاف آن امور ديگرى كه از خود دفع كرده و گفت:" لا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزائِنُ اللَّهِ" و يا گفت:" وَ لا أَقُولُ إِنِّي مَلَكٌ" كه در آنها كلمه" نمى‏گويم"، شنونده را به ترديد نمى‏اندازد.

نكته ديگرى كه در اين آيه است اين است كه در سه فقره‏اى كه جمله" لا اقول" آمده كلمه" لكم" فقط يك بار در فقره اول آمده، ولى در دو فقره ديگر نيامده، و اين بدان جهت بوده كه آوردن يك بار كافى بوده است.
خداى تعالى رسول گرامى خود را نيز دستور داد تا همان جوابى را كه نوح (ع) به قوم خود داد به قوم خود داده و بگويد:

" لا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزائِنُ اللَّهِ وَ لا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَ لا أَقُولُ إِنِّي مَلَكٌ"

و سپس دنباله‏اى به آن اضافه كرد كه به وسيله آن، منظور روشن شود، و آن دنباله اين است:

" إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى‏ إِلَيَّ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمى‏ وَ الْبَصِيرُ أَ فَلا تَتَفَكَّرُونَ" «1».

(1) من پيروى نمى‏كنم مگر آنچه را كه به من وحى شده، بگو آيا كور و بينا يكسانند؟ پس چرا تفكر نمى‏كنيد؟!.

" سوره انعام، آيه 50"