و در هيئت رياضى به مناطق افلاك عطارد اكتفاء مى شود كه مكرر گفته آمد . فعلا در معرفت به هيئت افلاك كواكب متحيره به همين قدر اكتفا مى كنيم و بيان هيئت مجسم افلاك قمر را آغاز مى كنيم و پس از آن باز به تحرير برخى از مطالب در پيرامون متحيره مى پردازيم : قمر هم مانند عطارد چهار فلك دارد بنامهاى حامل و تدوير و مايل و جوزهر . حامل و تدوير همانند كه در كواكب ديگر گفته ايم يعنى تدوير همان فلك مصمت خرد است كه در ثخن فلك حامل كه خارج مركز است مركوز است همچنانكه قرص خورشيد در ثخن خارج مركز خودش و كوكب قمر بر اين فلك تدوير باشد چنانكه نگين در انگشترى . و فلك حامل در ثخن فلك مائل است هم بر آن گونه كه خارج مركز آفتاب در ثخن فلك ممثل خودش . پس تدوير قمر در حامل و حامل در مائل چنانست كه قرص آفتاب در خارج مركزش و خارج مركز در ممثلش .حامل و مائل در يك سطح اند ولى حامل خارج مركز است و مائل موافق المركز يعنى مركز او مركز عالم است نه چون مدير عطارد كه حامل در ثخن او بود و هر دو خارج مركز . منطقه مائل در سطح منطقة البروج نيست و به همين سبب كه منطقه فلك مايل موافق المركز است و با اينحال در سطح منطقة البروج نيست و از آن ميل نموده است آنرا فلك مائل گويند . اما جوزهر فلكى است متوازى السطحين محيط بر فلك مائل به اين معنى كه فلك مائل در جوف او است نه در ثخن او . و بعبارت ديگر : فلك جوزهر چون حلقه اى محيط بر فلك مائل است .منطقه فلك جوزهر در سطح منطقة البروج است و مركز آن مركز عالم است يعنى از افلاك موافق المركز است .و بعبارت فارسى هيئت قوشچى در بيان افلاك قمر : هيئت فلك قمر بعينها مثل هيئات افلاك چهارگانه ( علويه و زهره ) است و تفاوتى نيست الا بدو چيز : يكى آن كه در قمر فلكى كه حامل در ثخن اوست منطقه اين فلك نه
لطفا منتظر باشید ...
