چون جيب تمام هر قوس مساوى با موقع عمود جيب آن بر قطر تا منتصف قطر است پس هر گاه قوسى 45 درجه باشد جيب آن قوس و جيب تمام آن قوس يكى خواهند بود .
تبصره
جيب خط مستقيم است و قوس خط منحنى و در نسبت دو چيز با يكديگر تجانس بين آندو چيز شرط است چنانكه در صدر مقاله پنجم اصول در تعريف نسبت فرموده اند كه([ : النسبة ايية احد مقدارين متجانسين عند الاخر]). و همين مشكله در نسبت محيط دائره با قطر نيز وارد است چنانكه در رساله تكسير دائره بتفصيل بيان كرده ايم . و بر همين مبناى تجانس در شكل به مقاله ب اصول كه([ نسبة الكرة الى الكرة كنسبة القطر الى القطر مثلثة])خواجه طوسى بر اقليدس اعتراض دارد . يكى از مسائل بسيار مشكل رياضى تحصيل جيب يكدرجه است .علاء الدين ملاعلى قوشچى در زيج الغ بيك گويد : ([ جيب يكدرجه كه بناء عمل جدول جيب و ظل بر آنست الى يومنا هذا هيچ كس بطريق برهان استخراج نكرده و همه حكماء تصريح كرده اند با آنكه طريق عمل باستخراج آن نيافته اند وجلت كرده اند تا بتقريب بدست آورده اند . و ما بعناية الله و منه بطريق برهانى ملهم شديم و در بيان آن على حده كتابى پرداختيم و بان جيب برهانى اين جدول عمل كرديم]). غياث الدين جمشيد كاشى نيز مانند قوشچى رساله اى در جيب قوس يكدرجه دارد در آغاز آن فرمايد : و الميزان فى الصناعة المعتنون بشان هذه البضاعة مع تكثير العدد و توفر العدد و كمال الاهتمام فى اتمام امثال هذا المرام الى زماننا هذا لم يحوموا حول تحقيقه بل تشبثوا باذيال طرق تقريبية فى تدقيقه حتى قال بعضهم : ليس الى معرفة وتر ثلث القوس المعلومة الوتر من جهة الخطوط طريق يوجه الخ . مرادش از بعض محقق خواجه
لطفا منتظر باشید ...
