ترجمه تفسیر المیزان جلد 19

و آيه شريفه‏
" وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ" «1»

و آيه شريفه" أُولئِكَ يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ وَ هُمْ لَها سابِقُونَ" «2» است.

كه از اين آيات به دست مى‏آيد مراد از سابقون، كسانى هستند كه در خيرات سبقت مى‏گيرند، و قهرا وقتى به اعمال خير سبقت مى‏گيرند، به مغفرت و رحمتى هم كه در ازاى آن اعمال هست سبقت گرفته‏اند.

و لذا در آيه" سابِقُوا إِلى‏ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ" «3»

به جاى امر به سبقت در اعمال خير، دستور فرموده:

به مغفرت و جنت سبقت گيرند، پس سابقون به خيرات، سابقون به رحمت و مغفرتند، در آيه مورد بحث هم كه مى‏فرمايد:

" السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ" مراد از سابقون اول، سابقين به خيرات، و مراد از سابقون دوم سابقين به اثر خيرات يعنى مغفرت و رحمت است، اين نظريه ما بود.

ولى بعضى «4» از مفسرين گفته‏اند:

مراد از سابقون دوم هم همان سابقون اول است و اين تعبير نظير تعبير شاعر است كه مى‏گويد:

" أنا ابو النجم و شعرى شعرى- من ابو النجم هستم كه شعر من شعر من است".

و جمله" السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ" بنا به گفته ما كه هر يك سبقت در چيزى ديگر است، مبتدا و خبرند، اولى مبتدا و دومى خبر است، و معنايش اين است كه:

سبقت‏گيرندگان به اعمال خير سبقت‏گيرندگان به مغفرتند، و بنا به گفته مفسرينى كه هر دو را يكى دانسته‏اند، دومى تاكيد اولى مى‏شود، و جمله" أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ" خبر مبتدا واقع مى‏شود.

و مفسرين در تفسير سابقين اقوال ديگرى دارند:

بعضى «5» گفته‏اند:

منظور سبقت گيرندگان به هر عمل و اعتقادى است كه خدا بدان دعوت كرده.

بعضى «6» ديگر گفته‏اند:

منظور كسانى هستند كه به ايمان و اطاعت سبقتى خستگى ناپذير دارند، و در آن كاهلى ندارند.

بعضى «7» ديگر گفته‏اند:

منظور انبياء (ع) هستند كه پيشگامان اهل هر دين هستند.

(1) و براى هر يك جانبى است كه به سوى آن رو آورنده هستند، پس سبقت بگيريد در خوبى‏ها.
سوره بقره، آيه 148.

(2) آنها مى‏شتابند در خوبى‏ها و ايشان براى آن سبقت‏گيرنده هستند. سوره مؤمنون، آيه 61.

(3) به سوى مغفرت و جنتى از پروردگارتان سبقت گيريد. سوره حديد، آيه 21.

(4) روح المعانى، ج 27، ص 132.

(5 و 6 و 7) روح المعانى، ج 27، ص 132.