کلمه غريب 003 - شرح نهج البلاغه نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

شرح نهج البلاغه - نسخه متنی

قطب الدین راوندی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
لیست موضوعات
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

کلمه غريب 003

و قوله ان للخصومه قحما اى: لا تخاصموا انسانا فان الخصومه تقحم بصاحبها على ما لا يريده، اى ترمى بنفسه فى القحم، و الشدائد يقال: قحم فى الامور اى رمى بنفسه فيها من غير رويه.

و القحمه بالضم: المهلكه و قحم الطريق مصاعبه.

و القحمه السنه الشديده يقال: اصابتهم القحمه اذا اقحطوا و اصابتهم الشده فدخلوا بلاد الخصب من البوادى و تعرقت اللحم و عرقته اى اخذته من العظم.

و قوله فتتعرق اموالهم اى مواشيهم، فالمال يقع على الابل و اليقر و الغنم، يقال: نمى المال: فلا يجوز هذا فى الذهب، لانه لا يراد فى نفسه.

و قيل: معناه خاصموا المبطل و لا تخافوا ان للخصومه مصاعب تنقضى، و المعنى الاول اظهر.

کلمه غريب 004

و نص كل شى ء منتهاه حتى قيل للسير الشديد: نص فانه يستخرج اقصى ما عند النافه يقال، نصصت اليه الشى ء اى دفعته اليه.

الحق بالكسر ما كان من الابل ابن ثلاث سنين و قد دخل فى الرابعه، و الانثى حقه سمى بذلك لاستحقاقه ان يحمل عليه و ان ينتفع به و الجمع حقاق.

و جمع الحقاق حقق مثل كتاب و كتب و ربما جمع على حقائق مثل افال و افائل و العصبه: واحده العصبه و الاعصاب و هى اطناب المفاصل، و عصبه الرجل بنوه و قرابته لابيه، و انما سموا بها لانهم عصبوا به اى احاطوا به، فالاب طرف و الابن طرف، و العم جانب، و الاخ جانب، و الجمع العصبات.

و قوله: اذا بلغ النساء نص الحقاق يينى اذا بلغن منتهى بلوغ الغايه و كان لهن اخوه او اجداد او اعمام مع عدم الاباء، فالاولى ان يجعلن الامر اليهم فى تزويجهن من ان تزوج المراه نفسها و ان كان ذلك ايضا جايزا.

فان كان لها الوالد و لم يعضلها و زوجت مع ذلك نفسها و هى بالغه بكر، فالنكاح موقوف على رضاء الاب: ان امضه مضى، و ان فسخه انفسخ.

و قيل هذا مبنى على مساله، و هى ان الام ان تاخذ الولد اذا كان انثى الى سبع سنين ما لم يتزوج و ان كان الاب قد مات كانت الام احق بها من كل احد الى ان تبلغ، اى اذا بلغت
المراه البلوغ فالجد من الاب اولى، و ان لم يكن فالعم اولى من الام ان ياخذها و تكون عنده.

/ 421