حارث بن جمهان "جهمان" از اصحاب و ياران امام على عليه السلام بود. [ رجال طوسى، ص 39، ش 33 "در رجال طوسى جهمان ضبط شده است". ] او قاصد اميرمؤمنان به جانب زياد بن نضر و شريح بن هانى [ زياد بن نضر و شريح بن هانى از ياران امير مؤمنان عليه السلام هستند كه در جنگ صفين فرماندهى پيش قراولان سپاه امام عليه السلام را عهده دار بودند. در شرح حال اين دو در همين كتاب، تفصيل داستان خواهد آمد. ] بود كه اين دو فرمانده و پيش قراول سپاه امام عليه السلام به جانب صفين بودند. حضرت در دستورالعملى به آن دو يادآور شده بود كه فرماندهى قواى تحت امر شما را به مالك اشتر واگذار كرده ام و از اين لحظه به بعد، امير شما، مالك اشتر است. [ وقعة صفّين، ص 154. ]
دلاورى حارث در صفين
مورخان درباره شجاعت و پايمردى حارث بن جمهان در صفين چنين نقل مى كنند كه: حارث بن جمهان در يكى از روزهاى سخت جنگ صفين دوشادوش مالك اشتر عليه شامى ها شجاعانه جنگيد و بخش عظيمى از قواى شام را متوارى ساخت و آنان را ناچار كرد تا از اردوگاه اصلى خود عقب نشينى كنند كه اين كار در به هم زدن توازن نظامى به نفع سپاه امام مؤثر شد. اين نبرد قهرمانانه وى از آن جا آغاز شد كه گروهى از ياران و اصحاب على عليه السلام، همراه فرمانده شان عبداللَّه بن بديل به محاصره قواى معاويه درآمدند و آن قدر مقاومت و پايدارى كردند كه بيشترشان به شهادت رسيدند و بقيه آنان نيز خسته و مجروح گشتند. احتمال زيادى داشت كه دشمن آنان را قتل عام كند، بدين سان در اين لحظه مالك اشتر به حارث بن جهمان، مأموريت داد تا به سرعت با افراد تحت امرش به كمك نيروهاى متوارى خود بشتابد. حارث با يورش برق آسا به سپاه شام كه در تعقيب نيروهاى زخمى و در حال فرار عبداللَّه بن بديل بودند، را زمين گير نمود و بدين ترتيب نيروهاى خودى با استفاده از پشتيبانى حارث نجات يافتند و به اردوگاه هاى خود بازگشتند. [ ر. ك: تاريخ طبرى، ج 5، ص 22 و 23. ]