بسيارى از مورخان نوشته اند: ابو الهيثم "مالك بن تيهان" نخستين كسى است كه با اسعد بن زراره از مدينه به مكه آمد و با پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ملاقات كرد، و به آن حضرت ايمان آورد و به مدينه بازگشت و اسلام خود را آشكار نمود، و سپس در ميان هيئت بلند پايه انصار مدينه كه هفتاد نفر بودند، براى ملاقات با پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وارد شهر مكه شده و در عقبه با آن حضرت ملاقات كردند و آيين اسلام را پذيرفتند و به رسول خدا صلى الله عليه و آله گرويدند. او يكى از نقباى دوازده گانه [ نقيب در لغت به معناى ضامن است، و كسانى را مى گويند كه اسلام قوم خود را ضمانت كرده اند "الغدير، ج 2، ص 69" و اين دوازده نفر، نُه نفر از قبيله خزرج بودند و سه نفر از قبيله اوس كه اين سه شخصيت از قبيله اوس كه همگى از انصار بودند، عبارتند از: ابو الهيثم بن تيهان، اسيد بن حضير و سعد بن خثيمه. ] است و با جهاد خود اسلام را نصرت بخشيد.
عقد برادرى با عثمان بن مظعون
پيامبر عاليقدر اسلام صلى الله عليه و آله بعد از هجرت به مدينه و قبل از جنگ بدر "هشت ماه پس از هجرت" در يك آيين و مراسم اسلامى بين هر دو نفر از اصحاب خود عقد اخوت و برادرى برقرار كرد تا چون دو برادر مراقب و يار يكديگر باشند؛ البته آن حضرت در اين كار خداپسندانه شخصيت و روحانيت طرفين را مراعات مى نمود و از اين رو براى خود، على بن ابى طالب را انتخاب كرد و او را برادر خويش قرار داد، و بين ابوبكر و عمر عقد اخوت خواند و ابو الهيثم بن تهيان را با عثمان بن مظعون برادر قرار داد. [ طبقات الكبرى، ج 3، ص 448 ؛ سير اعلام النبلاء، ج 3، ص 120 ؛ مستدرك حاكم، ج 3، ص 323. ]