ابو ايوب انصارى "خالد بن زيد خزرجى"
نام او خالد بن زيد بن كليب "كعب" بن ثعلبه خزرجى مدنى و كنيه اش ابوايوب انصارى و همگان او را هم به اسم و هم به كنيه اش مى شناسند. [ ر. ك: الاصابه، ج 2، ص 234 ؛ شرح ابن ابى الحديد، ج 10، ص 112 ؛ رجال طوسى، ص 40، ش 1 ؛ طبقات الكبرى، ج 1، ص 236 ؛ سير اعلام النبلاء، ج 4، ص 61. ]ابوايوب از بزرگان اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله است كه در جنگ بدر و ديگر غزوه هاى پيامبر شركت كرده است. وى از سابقين در اسلام است و در بيعت عقبه در مكه مكرمه جزو آن هفتاد نفرى بود كه با رسول خدا صلى الله عليه و آله مخفيانه بيعت و حضرت را به مدينه دعوت كردند و در اين بيعت، هر گونه حمايت و فداكارى را برعهده گرفتند؛ و رسول خدا صلى الله عليه و آله در عقد اخوتى كه بين اصحاب برقرار كرد، بين ابو ايوب و مصعب بن عمير عقد برادرى خواند، او از ياران مخلص و حاميان خاص اميرالمؤمنين عليه السلام گرديد و در جنگ هاى جمل، صفين و نهروان سالار سپاه و از پيشتازان در ركاب آن حضرت بوده است. [ ر. ك: اسد الغابه، ج 5، ص 143 ؛ الاصابه، ج 2، ص 234 ؛ شرح ابن ابى الحديد، ج 10، ص 112 ؛ تاريخ بغداد، ج 1، ص 153. ] وى به هنگام ورود پيامبر صلى الله عليه و آله به مدينه، مهمان دار ايشان بود. [ تا قبل از هجرت پيامبر صلى الله عليه و آله، اين شهر را يثرب مى ناميدند و پس از هجرت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله به مدينة الرسول شهرت يافت. ]
ارادت و اخلاص ابو ايوب به امير المؤمنين
ابو ايوب، هيچ گاه ايمان و ارادتش نسبت به ولايت و جانشينى امير المؤمنين عليه السلام بعد از پيامبر صلى الله عليه و آله كم نشد و همواره به توصيه هاى رسول خدا صلى الله عليه و آله در حق اهل بيت عليهم السلام گوش جان سپرده و در راه تحقق اين امر الهى از هيچ تلاشى فروگذار نبود. [ ر. ك: وقعة صفين، ص 93 ؛ الجمل، ص 105 ؛ شرح ابن ابى الحديد، ج 7، ص 36 و 39. ]افرادى كه با خلافت ابوبكر صريحاً مخالفت كردند و على بن ابى طالب عليه السلام را بر او مقدم شمردند، دوازده نفر از مهاجرين و انصار بودند [ اسامى دوازده نفر مذكور و شرح بيشتر اين واقعه در شرح حال ابو الهيثم بن تهيان آمده است. ] كه هر كدام سخنى در برابر مردم و ابوبكر ايراد كردند، از جمله آنان ابوايوب انصارى است كه بعد از سهل بن حنيف برخاست و به ابوبكر چنين گفت:
از خدا بترسيد و در باره اهل بيت پيامبرتان ظلم نكنيد و امر خلافت و رهبرى جامعه را به اهل بيت رسول خدا صلى الله عليه و آله باز گردانيد، كه همانا شما و ما در اين جا و جاهاى ديگر به تكرار از پيامبر صلى الله عليه و آله شنيده ايم كه مى فرمود: اهل بيت من به امر خلافت و رهبرى امت اسلامى از شما سزاوارترند. اين را گفت و نشست. [ اسامى دوازده نفر مذكور و شرح بيشتر اين واقعه در شرح حال ابو الهيثم بن تهيان آمده است. ]